Dzieciństwo: 57 kwestionariuszy i skal psychometrycznych
Kwestionariusze psychopatologii dziecięcej to narzędzia psychometryczne, które badają trudności emocjonalne, behawioralne i rozwojowe. Ułatwiają badanie przesiewowe, opis objawów i monitorowanie, często z udziałem rodziców i szkoły.

TOMQ-36
Kwestionariusz teorii umysłu
TOMQ-36 to kwestionariusz obserwacyjny dla dzieci w wieku od 6 do 9 lat, wypełniany przez osobę dorosłą, która dobrze zna dziecko. Bada umiejętności z zakresu teorii umysłu, czyli zdolność do rozumienia, że inni mogą mieć emocje, myśli, intencje, przekonania, pragnienia i punkty widzenia inne niż własne. Na podstawie codziennych sytuacji pozwala sporządzić opisowy profil kliniczny przydatny do określenia mocnych stron i obszarów trudności dziecka, ukierunkowania wywiadu, pogłębienia obserwacji i monitorowania postępów w trakcie wsparcia.

SCAS
Skala lęku Spence dla dzieci (SCAS)
SCAS to kwestionariusz samoopisowy mierzący nasilenie objawów lękowych u dzieci i młodzieży zgodnie z kryteriami DSM-IV. Narzędzie pozwala rozróżnić poszczególne zaburzenia lękowe (zaburzenie paniczne/agorafobia, lęk separacyjny, fobia społeczna, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, lęk uogólniony, fobia specyficzna), co pomaga ukierunkować diagnozę i interwencję.

ADHD-RS
Skala oceny ADHD (dzieci i młodzież) (ADHD-RS)
ADHD-RS to standaryzowana skala oceny mierząca nasilenie objawów ADHD u dzieci i młodzieży na podstawie kryteriów DSM-5. Zazwyczaj wypełnia ją rodzic lub nauczyciel; służy do diagnozy, monitorowania i oceny skuteczności interwencji.

CBCL
Lista zachowań dziecka (CBCL)
Lista zachowań dziecka (CBCL) to standaryzowany kwestionariusz służący do oceny kompetencji społecznych, zachowań adaptacyjnych oraz problemów emocjonalnych i behawioralnych u dzieci i młodzieży. Istnieje w dwóch głównych standaryzowanych wersjach: CBCL 1½–5 dla małych dzieci oraz CBCL 6–18 dla starszych dzieci i młodzieży. Jedną z wersji wypełniają rodzice (lub opiekunowie prawni), co pozwala na ocenę z perspektywy rodziny.

SDQ
Kwestionariusz mocnych stron i trudności (SDQ)
SDQ to przesiewowe narzędzie do oceny zachowania, służące do oceny mocnych stron i trudności dzieci i młodzieży (w wieku od 4 do 17 lat). Kwestionariusz wypełniają rodzice lub opiekunowie. Obejmuje kilka wymiarów: objawy emocjonalne, zachowanie, nadpobudliwość/uwagę, relacje z rówieśnikami i zachowania prospołeczne.

SCARED
Kwestionariusz przesiewowy zaburzeń lękowych u dzieci (SCARED)
SCARED to kwestionariusz wypełniany przez rodzica, służący do przesiewowej oceny objawów lękowych u dziecka lub nastolatka. Rodzic ocenia zachowanie dziecka w ciągu ostatnich 3 miesięcy, co pozwala wskazać różne zaburzenia lękowe: zaburzenie paniczne, lęk uogólniony, lęk separacyjny, fobię społeczną oraz odmowę chodzenia do szkoły na tle lękowym.

MASC-2
Wielowymiarowa skala lęku dla dzieci (MASC-2)
MASC-2 to standaryzowany kwestionariusz samoopisowy służący do pomiaru i zrozumienia różnych aspektów lęku u dzieci i młodzieży. Obejmuje kilka podskal oceniających różne wymiary, takie jak lęk społeczny, lęk separacyjny, lęki związane z objawami fizycznymi i osiągnięcia szkolne.

PHCSCS-2
Skala obrazu siebie dla dzieci Piers-Harris, wydanie drugie (PHCSCS-2)
PHCSCS-2 to narzędzie samoopisowe służące do pomiaru globalnej samooceny i jej wymiarów u dzieci i młodzieży. Dostarcza szczegółowego profilu obrazu siebie w kilku obszarach, co czyni je przydatnym w badaniach przesiewowych, planowaniu interwencji i badaniach psychologicznych.

GDS
System diagnostyczny Gordona (GDS)
System diagnostyczny Gordona (GDS) to test służący do oceny uwagi długotrwałej i kontroli impulsów u dzieci i młodzieży, stosowany również u dorosłych. Dostarcza obiektywnych miar przydatnych w diagnozie ADHD i innych zaburzeń uwagi. System rejestruje błędy pominięcia, błędy fałszywej reakcji oraz czas reakcji.

CTQ
Kwestionariusz traumy w dzieciństwie, wersja dla dzieci (CTQ)
CTQ w wersji dla dzieci to narzędzie samoopisowe służące do wykrywania i ilościowej oceny traumatycznych doświadczeń z dzieciństwa, w tym różnych form krzywdzenia i zaniedbania. Dzieli się na kilka podskal oceniających przemoc emocjonalną, fizyczną i wykorzystywanie seksualne, a także zaniedbanie emocjonalne i fizyczne. Narzędzie stosuje się zarówno w celach klinicznych, jak i badawczych, aby lepiej zrozumieć wpływ wczesnej traumy na dzieci.

ECI-4
Inwentarz wczesnego dzieciństwa, wersja 4 (ECI-4)
ECI-4 to kwestionariusz służący do zbierania od rodziców lub wychowawców informacji o zachowaniu małych dzieci (w wieku od 3 do 6 lat) w odniesieniu do różnych zaburzeń psychicznych według kryteriów DSM-IV. Pozwala na szybkie przesiewowe wykrycie objawów związanych z zaburzeniami zachowania, zaburzeniami lękowymi, zaburzeniami ze spektrum autyzmu, zaburzeniami nastroju i innymi zaburzeniami o wczesnym początku.

SP2
Profil sensoryczny 2 (SP2)
Profil sensoryczny 2 to zestaw kwestionariuszy przeznaczonych do oceny tego, jak dzieci przetwarzają informacje sensoryczne i reagują na nie w codziennym życiu. Stosowany głównie do identyfikacji różnic sensorycznych, które mogą wpływać na zachowanie, uczenie się lub uczestnictwo, SP2 pozwala ustalić szczegółowy profil sensoryczny na podstawie obserwacji osób z otoczenia dziecka.

FES
Skala środowiska rodzinnego (FES)
Skala środowiska rodzinnego (FES) ocenia, jak członkowie rodziny postrzegają klimat i funkcjonowanie rodziny w różnych wymiarach, m.in. spójności, ekspresyjności i konfliktu. Służy przede wszystkim do ukierunkowania interwencji klinicznych i wspiera badania z zakresu psychologii rodziny.

DECA
Skala oceny rozwoju społeczno-emocjonalnego Devereux dla dzieci w wieku przedszkolnym (DECA)
DECA to wystandaryzowane narzędzie służące do oceny zasobów odporności psychicznej i potrzeb społeczno-emocjonalnych małych dzieci w wieku od 2 do 5 lat. Stosowane głównie przez psychologów, pedagogów lub specjalistów wczesnej edukacji, ma na celu określenie wewnętrznych i zewnętrznych zasobów dziecka sprzyjających powodzeniu społecznemu i szkolnemu, a także wykrycie ewentualnych trudności emocjonalnych lub behawioralnych.

CDI-2
Zestaw kwestionariuszy do diagnozy depresji u dzieci i młodzieży (CDI-2)
CDI-2 to kwestionariusz samoopisowy służący do pomiaru nasilenia objawów depresyjnych u dzieci i młodzieży. Pozwala specjalistom wykrywać, oceniać i monitorować zaburzenia depresyjne w tej populacji oraz ułatwia wczesną identyfikację młodych osób z grupy ryzyka.

BRIEF
Inwentarz behawioralnej oceny funkcji wykonawczych (BRIEF)
BRIEF to kwestionariusz dla rodziców i nauczycieli, wypełniany jako ocena obserwatora, służący do identyfikacji trudności w zakresie funkcji wykonawczych w życiu codziennym u dzieci i młodzieży w wieku od 5 do 17 lat. Bada hamowanie, elastyczność, kontrolę emocjonalną, inicjowanie, pamięć roboczą, planowanie, organizację materiałów i monitorowanie, aby obiektywnie udokumentować wpływ na funkcjonowanie zaburzeń uwagi, specyficznych trudności w uczeniu się, zaburzeń neurorozwojowych lub niektórych chorób neurologicznych. W praktyce klinicznej jest przydatnym uzupełnieniem diagnozy neuropsychologicznej, ponieważ daje ekologiczny obraz funkcjonowania dziecka w domu i w szkole.

ToMI
Inwentarz teorii umysłu (ToMI)
Inwentarz teorii umysłu (ToMI) to narzędzie oceny behawioralnej służące do pomiaru tego, jak dziecko rozumie własne i cudze stany psychiczne (przekonania, intencje, emocje, pragnienia). Wypełniany przez rodzica lub inną bliską dziecku osobę dorosłą, pozwala określić umiejętności dziecka w zakresie teorii umysłu, często w kontekście badań przesiewowych lub monitorowania zaburzeń neurorozwojowych, takich jak zaburzenia ze spektrum autyzmu.

UCLA PTSD
Indeks reakcji pourazowych UCLA według DSM-5 (UCLA PTSD)
Indeks reakcji pourazowych UCLA według DSM-5 to kwestionariusz samoopisowy służący do identyfikacji i oceny nasilenia objawów stresu pourazowego u dzieci i młodzieży po jednym lub kilku doświadczeniach traumatycznych. Opiera się wprost na kryteriach DSM-5 dla zespołu stresu pourazowego i dostarcza ilościowej oceny objawów, dzięki czemu nadaje się zarówno do badań przesiewowych, jak i do monitorowania w praktyce klinicznej i badaniach naukowych.

SSIS
Uczenie się społeczno-emocjonalne (SSIS)
SSIS to skala służąca do oceny umiejętności społecznych, zachowań problemowych i osiągnięć szkolnych u dzieci i młodzieży w środowisku szkolnym. Zapewnia podejście wielowymiarowe dzięki kwestionariuszom dla nauczycieli, rodziców i uczniów, dając pełny obraz interakcji i umiejętności społecznych młodych ludzi. Narzędzie służy do diagnozy, planowania interwencji i monitorowania postępów w czasie.

EC
Skala Connersa dla wczesnego dzieciństwa (EC)
Skala Connersa dla wczesnego dzieciństwa (Conners EC) to narzędzie oceny służące do pomiaru różnych aspektów rozwoju i zachowania małych dzieci, głównie w wieku od 2 do 6 lat. Pomaga wykryć problemy behawioralne i emocjonalne, a także wczesne oznaki zaburzeń rozwojowych. Obejmuje wersje dla rodziców i nauczycieli, co pozwala uzyskać pełny obraz funkcjonowania dziecka w różnych środowiskach.

CDI
Inwentarz rozwoju dziecka (profil językowy) (CDI)
CDI w wersji językowej to kwestionariusz dla rodziców służący do przesiewowej oceny rozwoju mowy u dzieci w wieku od 15 miesięcy do 5 lat i 11 miesięcy. Ocenia dwa podstawowe wymiary, mowę czynną i rozumienie mowy, za pomocą pozycji uporządkowanych zgodnie z kolejnością rozwojową. Narzędzie pozwala oszacować wiek rozwoju językowego, wcześnie wykryć ewentualne opóźnienie i ukierunkować decyzję kliniczną o dalszej diagnozie, gdy profil wydaje się poniżej poziomu oczekiwanego dla wieku. Jest szczególnie przydatne w psychologii rozwojowej, pediatrii, poradnictwie wczesnodziecięcym i w przesiewowym wykrywaniu zaburzeń językowych, ponieważ jest szybkie, proste w użyciu i opiera się na codziennych obserwacjach rodziców.

VADRS
Skala diagnostyczna ADHD Vanderbilt (VADRS)
Skala diagnostyczna ADHD Vanderbilt (VADRS) to ustrukturyzowany kwestionariusz stosowany głównie w środowisku szkolnym i klinicznym do oceny objawów ADHD u dzieci i młodzieży według kryteriów DSM. Pozwala również przesiewowo wykryć inne współwystępujące zaburzenia (zachowania opozycyjne, lęk, depresję). Istnieje wersja dla rodziców i wersja dla nauczycieli.

SNAP-IV
Skala Swansona, Nolana i Pelhama, wersja IV (SNAP-IV)
SNAP-IV to skala oceny behawioralnej stosowana głównie do przesiewowego wykrywania ADHD i zaburzenia opozycyjno-buntowniczego u dzieci. Zbiera od nauczycieli i rodziców informacje o częstotliwości i nasileniu objawów związanych z ADHD i innymi zaburzeniami zachowania.

CY-BOCS
Skala obsesji i kompulsji Yale-Brown dla dzieci (CY-BOCS)
CY-BOCS to skala wypełniana przez klinicystę podczas częściowo ustrukturyzowanego wywiadu, służąca do oceny nasilenia i rodzaju objawów obsesyjnych i kompulsyjnych u dzieci i młodzieży. Pozwala mierzyć zmianę objawów przed interwencją terapeutyczną i po niej, wyraźnie rozróżniając częstość, nasilenie, zakłócanie funkcjonowania i opór.

RCADS-47
Zrewidowana skala lęku i depresji u dzieci (RCADS-47)
RCADS-47 to kwestionariusz samoopisowy służący do oceny objawów lęku i depresji u dzieci i młodzieży. Mierzy różne rodzaje zaburzeń lękowych (zaburzenie paniczne, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, fobia społeczna, fobia specyficzna, zaburzenie depresyjne większe) zgodnie z kryteriami DSM, oferując szczegółowy obraz kliniczny zaburzeń emocjonalnych u młodych ludzi.

BSSQ
Kwestionariusz sytuacji szkolnych Barkleya (BSSQ)
Kwestionariusz sytuacji szkolnych Barkleya (BSSQ) to narzędzie oceny behawioralnej mierzące częstotliwość i nasilenie problemów z zachowaniem dzieci w różnych sytuacjach szkolnych. Służy przede wszystkim do zebrania obserwacji nauczycieli dotyczących trudności z uwagą, impulsywnością i zachowaniami opozycyjnymi oraz pomaga udokumentować diagnozę ADHD i towarzyszących zaburzeń zachowania w środowisku szkolnym.

PARS
Skala oceny ADHD u dzieci w wieku przedszkolnym (PARS)
PARS to narzędzie oceny dla specjalistów, mierzące objawy ADHD u dzieci w wieku przedszkolnym na podstawie obserwacji i relacji rodziców lub nauczycieli.

BHSQ
Kwestionariusz sytuacji domowych Barkleya (BHSQ)
Kwestionariusz sytuacji domowych Barkleya to skala wypełniana samodzielnie przez rodziców, służąca do zebrania informacji o częstotliwości i nasileniu problemów z zachowaniem dziecka w różnych sytuacjach w domu. Należy do zalecanych narzędzi oceny zaburzeń zachowania, zwłaszcza ADHD, i pozwala zaobserwować, jak zachowanie zmienia się w zależności od kontekstu domowego.

SBI
Inwentarz wypalenia szkolnego (SBI)
Inwentarz wypalenia szkolnego (SBI) to kwestionariusz samoopisowy służący do oceny poziomu wypalenia odczuwanego przez uczniów w związku z doświadczeniami szkolnymi. Mierzy w szczególności objawy wyczerpania, cynizmu wobec szkoły oraz poczucia niekompetencji, w ujęciu dostosowanym do kontekstu szkolnego. Pozwala psychologom zidentyfikować uczniów doświadczających wysokiego poziomu stresu szkolnego, aby ukierunkować działania zapobiegające wypaleniu szkolnemu.

RASA
Skala asertywności Rathusa dla młodzieży (RASA)
Skala asertywności Rathusa dla młodzieży (RASA) to narzędzie samoopisowe służące do pomiaru poziomu asertywności u nastolatków. Pomaga wykryć trudności w wyrażaniu własnych opinii i potrzeb lub w obronie swoich praw w różnych sytuacjach społecznych. Uzyskany wynik pomaga psychologom wskazać obszary interwencji i oceniać postępy w trakcie terapii.

AQ-Child
Iloraz spektrum autyzmu (wersja dla dzieci) (AQ-Child)
AQ-Child to kwestionariusz przesiewowy wypełniany przez rodzica lub opiekuna, służący do oszacowania nasilenia cech autystycznych u dzieci w wieku od 4 do 11 lat. Obejmuje 50 pozycji dotyczących umiejętności społecznych, przerzutności uwagi, koncentracji na szczegółach, komunikacji i wyobraźni. Narzędzie jest przydatne przede wszystkim w klinicznych badaniach przesiewowych, kierowaniu na specjalistyczną diagnozę i w badaniach naukowych, zwłaszcza gdy celem jest obiektywne udokumentowanie zachowań zgodnych z zaburzeniem ze spektrum autyzmu. Pomaga uporządkować obserwacje rodzica, ale nie zastępuje pełnej diagnozy klinicznej.

ERC
Skala regulacji emocji u dzieci (ERC)
ERC to kwestionariusz służący do oceny regulacji emocji i trudności w wyrażaniu emocji u dzieci, na podstawie obserwacji rodziców lub nauczycieli. Obejmuje dwa główne wymiary: regulację emocji oraz labilność/negatywność. Narzędzie jest przydatne we wczesnym wykrywaniu trudności emocjonalnych i w planowaniu interwencji terapeutycznych.

ASSQ
Kwestionariusz przesiewowy zaburzeń ze spektrum autyzmu u dzieci (ASSQ)
ASSQ to narzędzie przesiewowe służące do identyfikacji cech zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD) u dzieci i młodzieży. Zazwyczaj wypełniają je rodzice lub nauczyciele, którzy dobrze znają dziecko. Pomaga wykryć wczesne sygnały sugerujące ASD, aby ukierunkować skierowanie na pełną diagnozę.

CPSS
Skala objawów stresu pourazowego u dzieci (CPSS)
CPSS to narzędzie samoopisowe służące do pomiaru nasilenia objawów zespołu stresu pourazowego (PTSD) u dzieci i młodzieży po zdarzeniu traumatycznym. Pozwala ilościowo określić zarówno obecność i częstotliwość objawów, jak i ich wpływ na codzienne funkcjonowanie dziecka.

CAI
Wywiad dotyczący przywiązania dla dzieci (CAI)
Wywiad dotyczący przywiązania dla dzieci (CAI) to wywiad częściowo ustrukturyzowany przeznaczony do oceny wzorców przywiązania u dzieci w wieku od 7 do 15 lat. Pozwala poznać reprezentacje relacji przywiązania dziecka na podstawie jego narracji i odpowiedzi na pytania o sytuacje bliskości, rozłąki i pocieszania przez opiekunów.

SWAN-P
Skala mocnych i słabych stron w zakresie objawów ADHD i zachowań typowych, wersja przedszkolna (SWAN-P)
Przedszkolna wersja skali SWAN (skali mocnych i słabych stron w zakresie objawów ADHD i zachowań typowych) to narzędzie obserwacyjne wypełniane przez dorosłych z otoczenia dziecka (nauczycieli, rodziców), służące do oceny całego spektrum zachowań związanych z uwagą, nadruchliwością i impulsywnością u małych dzieci w wieku przedszkolnym, od funkcjonowania problemowego po optymalne. Daje bardziej zniuansowany obraz objawów ADHD, uwzględniając zarówno mocne strony, jak i trudności.

IPPA-R
Inwentarz przywiązania do rodziców i rówieśników (IPPA-R)
IPPA-R to kwestionariusz samoopisowy oceniający postrzeganą przez młodzież jakość przywiązania do rodziców i rówieśników. Mierzy takie wymiary jak zaufanie, komunikacja i wyobcowanie. Narzędzie pozwala poznać perspektywę młodych ludzi na jakość ich relacji interpersonalnych, co jest przydatne w diagnozie klinicznej oraz w badaniach nad rozwojem społeczno-emocjonalnym.

ASIC
Indeks wrażliwości lękowej dla dzieci (ASIC)
ASIC to kwestionariusz samoopisowy mierzący wrażliwość lękową u dzieci. Pozwala określić nasilenie lęku przed doznaniami cielesnymi związanymi z lękiem, co jest przydatne w diagnozie, planowaniu leczenia lub ocenie postępów w trakcie terapii.

EQ-SQ
Iloraz empatii i systematyzowania dla dzieci (EQ-SQ)
EQ-SQ w wersji dla dzieci to kwestionariusz wypełniany przez obserwatora, zwykle rodzica, służący do oceny dwóch wymiarów stylu poznawczego opisanych w teorii empatyzowania i systematyzowania u dzieci w wieku od 4 do 11 lat: empatii, czyli zdolności do rozpoznawania i rozumienia stanów psychicznych i emocjonalnych innych osób oraz odpowiedniego reagowania na nie, oraz systematyzowania, czyli zainteresowania regularnościami, regułami, kategoriami i działaniem systemów. Narzędzie obejmuje 55 pozycji, w których oba wymiary są przemieszane, aby ograniczyć tendencyjność odpowiedzi. Stosuje się je głównie w badaniach naukowych i jako uzupełniającą miarę kliniczną profilu społeczno-poznawczego, zwłaszcza przy badaniu specyfiki rozwoju i zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu.

PSS-A
Skala samobójcza Paykela, wersja dla młodzieży (PSS-A)
Skala samobójcza Paykela w wersji dla młodzieży (PSS-A) to szybkie narzędzie samoopisowe służące do wykrywania obecności i nasilenia myśli samobójczych oraz towarzyszących im zachowań u nastolatków. Kwestionariusz jest często stosowany w trakcie opieki psychologicznej lub w środowisku szkolnym, aby szybko zidentyfikować młode osoby z grupy ryzyka i ukierunkować interwencje.

SST
Test dziwnych historii (SST)
Test dziwnych historii (SST) to kliniczne narzędzie oceny mierzące rozumienie złożonych stanów umysłu, takich jak intencje, przekonania czy emocje, u dzieci i dorosłych. Stosuje się go głównie do oceny teorii umysłu, zwłaszcza w populacjach z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ASD) lub zaburzeniami rozwoju społecznego. Test polega na opowiadaniu krótkich historii, w których osoba badana ma zrozumieć sytuacje wymagające wnioskowania o tym, co myśli lub czuje dana postać.

ADHD-RS-IV-P
Skala oceny ADHD (wersja dla dzieci w wieku przedszkolnym) (ADHD-RS-IV-P)
Skala oceny ADHD-IV w wersji przedszkolnej to skala wypełniana przez obserwatora, służąca do przesiewowego wykrywania i ilościowej oceny objawów ADHD u dzieci w wieku przedszkolnym, zwykle między 3. a 5. rokiem życia. Obejmuje 18 objawów z DSM-IV, sformułowanych z przykładami lepiej dostosowanymi do codziennego funkcjonowania małych dzieci, aby zwiększyć trafność kliniczną obserwacji zebranych od rodziców i nauczycieli. Narzędzie dostarcza odrębnych oszacowań deficytu uwagi oraz nadruchliwości i impulsywności, a także wyniku ogólnego nasilenia. Jest przydatne w praktyce ambulatoryjnej, psychiatrii dzieci i młodzieży, psychologii rozwojowej i monitorowaniu interwencji, zwłaszcza do porównania przejawów objawów w różnych środowiskach. Jego główne zalety to łatwość użycia, dobra akceptowalność i dostępność danych normalizacyjnych dla wieku przedszkolnego. Jest narzędziem przesiewowym i pomocą w ocenie klinicznej, ale samo nie wystarcza do postawienia diagnozy.

K-SADS-PL
Wywiad dotyczący zaburzeń afektywnych i schizofrenii u dzieci w wieku szkolnym (K-SADS-PL)
K-SADS-PL to częściowo ustrukturyzowany wywiad diagnostyczny służący do oceny bieżących i przebytych epizodów psychopatologii u dzieci i młodzieży, łączący informacje od młodej osoby, rodzica (rodziców) i obserwację kliniczną. Jego trzon stanowi wywiad przesiewowy obejmujący 82 objawy z 20 obszarów diagnostycznych, po którym, w zależności od odpowiedzi twierdzących, przeprowadza się moduły uzupełniające. Narzędzie jest szczególnie przydatne do badania zaburzeń nastroju, zaburzeń lękowych, psychotycznych, zaburzeń zachowania i uwagi, a także kilku innych zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży.

CRIES-13
Zrewidowana skala wpływu zdarzeń dla dzieci (CRIES-13)
CRIES to kwestionariusz służący do oceny wpływu zdarzeń traumatycznych u dzieci. Mierzy objawy unikania, intruzji i nadmiernego pobudzenia po zdarzeniu traumatycznym.

CPTS-RI
Wskaźnik reakcji na stres pourazowy u dzieci (CPTS-RI)
CPTS-RI to kwestionariusz samoopisowy przeznaczony do badania przesiewowego w kierunku objawów stresu pourazowego i oszacowania ich nasilenia u dzieci i młodzieży po potencjalnie traumatycznym zdarzeniu. Szeroko stosowany w psychotraumatologii dziecięcej, bada głównie ponowne przeżywanie, unikanie, odrętwienie emocjonalne i fizjologiczną nadmierną pobudliwość. Narzędzie pomaga psychologowi obiektywnie określić nasilenie skutków klinicznych, ukierunkować ocenę diagnostyczną i monitorować zmiany objawów w trakcie terapii. Nie zastępuje ustrukturyzowanego wywiadu klinicznego, ale stanowi szczególnie przydatne wsparcie w badaniu przesiewowym i monitorowaniu w kontekście klinicznym, medyczno-psychologicznym i badawczym.

EMBU-C
Style wychowawcze rodziców w percepcji dziecka (EMBU-C)
EMBU-C to kwestionariusz samoopisowy dla dzieci, służący do badania, jak postrzegają one postawy wychowawcze swoich rodziców. Mierzy cztery podstawowe wymiary postrzeganego stylu wychowania, osobno dla ojca i dla matki: ciepło emocjonalne, odrzucenie, próby kontroli lub nadopiekuńczość oraz faworyzowanie dziecka. Narzędzie jest stosowane głównie w psychologii klinicznej i w badaniach, aby udokumentować doświadczenia dziecka w relacjach, lepiej zrozumieć związki między postrzeganymi praktykami rodzicielskimi a objawami emocjonalnymi lub zaburzeniami zachowania oraz wzbogacić ocenę kontekstu rodzinnego.

PSPCSA
Obrazkowa skala spostrzeganych kompetencji i akceptacji społecznej dla małych dzieci (PSPCSA)
Obrazkowa skala spostrzeganych kompetencji i akceptacji społecznej dla małych dzieci (PSPCSA, Harter) służy do oceny, za pomocą obrazków, poczucia kompetencji i akceptacji społecznej u dzieci w wieku od 4 do 7 lat. Dziecko, widząc dwie zilustrowane sytuacje, wybiera tę, która jest bardziej do niego podobna. Test jest stosowany głównie w ocenie rozwoju społeczno-emocjonalnego w warunkach klinicznych lub szkolnych.

CABI
Inwentarz zachowań dzieci i młodzieży (CABI)
CABI to kwestionariusz wypełniany przez rodziców jako obserwatorów, służący do identyfikacji i ilościowej oceny szerokiego zakresu trudności emocjonalnych, behawioralnych i funkcjonalnych u dzieci i młodzieży. Wersja 2.0 dla rodziców obejmuje 11 obszarów, które można stosować łącznie lub osobno: spowolnione tempo poznawcze, lęk, depresję, deficyt uwagi, nadruchliwość i impulsywność, zaburzenie opozycyjno-buntownicze, ograniczone emocje prospołeczne, upośledzenie funkcjonowania społecznego, odrzucenie przez rówieśników, wycofanie społeczne i trudności szkolne. Modułowa budowa, precyzyjne kotwice odpowiedzi i krótki czas wypełniania sprawiają, że jest to przydatne narzędzie w klinicznych badaniach przesiewowych, ocenie wstępnej i monitorowaniu postępów.

SADRS
Codzienna skala oceny lęku separacyjnego (SADRS)
SADRS to krótkie narzędzie do codziennego monitorowania lęku separacyjnego u dzieci i młodzieży. Ma na celu ilościową ocenę, dzień po dniu, nasilenia przejawów lęku związanych z oddaleniem od figur przywiązania oraz ich wpływu w typowych sytuacjach, takich jak szkoła, pora snu, pozostawanie w samotności czy nieoczekiwane rozstania. W praktyce klinicznej jest przydatne głównie do monitorowania objawów, identyfikacji czynników wyzwalających, oceny odpowiedzi na leczenie i obiektywnego dokumentowania postępów między sesjami, zwłaszcza w terapii poznawczo-behawioralnej. Należy je traktować przede wszystkim jako skalę codziennego monitorowania nasilenia objawów, a nie jako samodzielne narzędzie diagnostyczne.

SDSC
Skala zaburzeń snu u dzieci (SDSC)
SDSC dla dzieci w wieku od 4 do 16 lat to kwestionariusz przesiewowy w kierunku zaburzeń snu u dzieci i młodzieży, wypełniany przez rodzica lub opiekuna na podstawie obserwacji z ostatnich sześciu miesięcy. Zwalidowana wersja francuska zawiera 25 pozycji i bada pięć istotnych klinicznie wymiarów: bezsenność, parasomnie, zaburzenia oddychania w czasie snu, niedający wypoczynku sen i nadmierną senność w ciągu dnia. Narzędzie jest szczególnie przydatne w psychologii, psychiatrii dzieci i młodzieży oraz w konsultacjach pediatrycznych, a także w identyfikacji trudności związanych z zaburzeniami neurorozwojowymi oraz z trudnościami emocjonalnymi, uwagi lub zachowania.

ADRS
Skala oceny depresji u młodzieży (ADRS)
ADRS to narzędzie oceny służące do pomiaru nasilenia objawów depresyjnych u młodzieży. Często stosuje się je w praktyce klinicznej, aby wspomóc diagnozę i monitorowanie depresji w tej grupie.

SS
Skala poczucia bezpieczeństwa (SS)
Skala poczucia bezpieczeństwa opracowana przez Kerns i współpracowników to kwestionariusz samoopisowy służący do pomiaru stopnia bezpieczeństwa przywiązania, jakie dziecko odczuwa wobec matki. Stosuje się ją głównie w badaniach naukowych do oceny różnic indywidualnych w bezpiecznym przywiązaniu u dzieci w wieku od 8 do 12 lat. Kwestionariusz pomaga określić, jak dziecko postrzega wsparcie, dostępność i niezawodność matki.

AQS
Obserwacja jakości przywiązania metodą Q-sort (AQS)
AQS to metoda oceny przywiązania u małych dzieci oparta na obserwacji ich zachowania w naturalnym otoczeniu, najczęściej w domu. Polega na sortowaniu 90 opisów zachowań przez przeszkolonego obserwatora, niekiedy uzupełnianym przez rodzica, który dobrze zna dziecko. Narzędzie służy przede wszystkim do oszacowania bezpieczeństwa przywiązania na podstawie codziennych zachowań, takich jak poszukiwanie bliskości, eksploracja, regulacja emocji i sposób, w jaki dziecko wykorzystuje figurę przywiązania jako bezpieczną bazę.

CBQ
Kwestionariusz zaburzenia dwubiegunowego u dzieci (CBQ)
CBQ to kwestionariusz przesiewowy wypełniany przez rodzica lub bliskiego opiekuna, służący do identyfikacji profilu zgodnego z zaburzeniem dwubiegunowym u dzieci. Bada 65 przejawów emocjonalnych i behawioralnych, w tym chwiejność nastroju, pobudliwość, zaburzenia snu, rozpraszalność, drażliwość, impulsywność, agresję, poczucie wielkości, zachowania ryzykowne, niektóre objawy lękowe i nietypowe doznania percepcyjne. Stosowany w praktyce klinicznej i w badaniach, pomaga obiektywnie udokumentować nasilenie objawów i kilka wymiarów upośledzenia funkcjonowania. Jego główna wartość polega na wczesnym wykrywaniu i ukierunkowaniu diagnozy.

ECAP
Behawioralna skala lęku i fobii Very (ECAP)
ECAP to skala samoopisowa dla dzieci i młodzieży w wieku od 8 do 17 lat, służąca do identyfikacji lęków i lęku fobicznego. Bada zarówno ogólne nasilenie lęków, jak i ich wpływ na zachowanie, zwłaszcza poprzez unikanie określonych sytuacji. Narzędzie dostarcza wyniku ogólnego oraz kilku istotnych klinicznie wymiarów: unikania fobicznego, obrazu siebie i poczucia kompetencji, relacji z grupą rówieśniczą oraz lęku przed zagrożeniami dla integralności fizycznej dziecka lub jego rodziców. W praktyce ECAP może pomóc psychologowi zobiektywizować przejawy lęku, wskazać obszary podatności i ukierunkować diagnozę kliniczną lub prowadzenie terapii.

ISPE
Inwentarz wczesnych schematów dla dzieci (ISPE)
Inwentarz wczesnych schematów dla dzieci (ISPE) to narzędzie psychometryczne opracowane przez Stéphane’a Rusinka i Marca Hautekeete’a. Zaadaptowany na podstawie prac Jeffreya Younga nad wczesnymi nieadaptacyjnymi schematami u dorosłych, inwentarz ma na celu identyfikację głębokich struktur poznawczych, które kształtują się w dzieciństwie w odpowiedzi na niezaspokojone potrzeby emocjonalne.

CP QOL-Child
Kwestionariusz jakości życia dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym (CP QOL-Child)
CP QOL-Child to kwestionariusz swoisty dla mózgowego porażenia dziecięcego, przeznaczony do oceny jakości życia dziecka w jego własnym odczuciu. W odróżnieniu od narzędzi skupionych wyłącznie na ograniczeniach funkcjonalnych bada subiektywne doświadczenia dziecka w kilku istotnych klinicznie obszarach, w tym dobrostanie społecznym, emocjach, obrazie siebie, uczestnictwie, bólu, doświadczaniu codziennego funkcjonowania i otoczeniu opiekuńczym. Narzędzie jest szczególnie przydatne dla psychologów, neurologów dziecięcych, zespołów rehabilitacyjnych i badaczy, którzy chcą udokumentować ogólny wpływ mózgowego porażenia dziecięcego na życie dziecka, monitorować zmiany w czasie i ukierunkować zindywidualizowane interwencje. CP QOL-Child jest dostępny w wersji samoopisowej i w wersji dla rodzica; tutaj stosowana jest wersja samoopisowa dla dziecka, używana wtedy, gdy pozwalają na to jego umiejętności rozumienia i komunikacji.
Najczęściej zadawane pytania
Kto odpowiada na pytania kwestionariuszy dotyczących dziecka?
Najczęściej rodzice lub nauczyciele, a od pewnego wieku czasem samo dziecko. Wybór informatora zależy od narzędzia i badanej trudności.
Jak uwzględnić wiek dziecka?
Objawy interpretuje się w odniesieniu do rozwoju oczekiwanego w danym wieku. Wiele narzędzi oferuje w tym celu przedziały wiekowe lub osobne normy.
Czy te skale zastępują obserwację kliniczną?
Nie. Porządkują i kwantyfikują zbieranie danych, ale rozmowa kliniczna, obserwacja zabawy i wywiad rozwojowy pozostają podstawą oceny.
Praca kliniczna z dziećmi
U dzieci trudności psychiczne często ujawniają się w zachowaniu, zabawie lub nauce i należy je odczytywać w odniesieniu do rozwoju oczekiwanego w danym wieku. Kontekst rodzinny i szkolny silnie wpływa na to, jak objawy się wyrażają i jak są interpretowane.
Skale dają ramy do zbierania obserwacji dorosłych z otoczenia dziecka i do określenia jego trudności. Uzupełniają rozmowę kliniczną, obserwację i wywiad rozwojowy.
- Odczytuj objawy w odniesieniu do rozwoju oczekiwanego w danym wieku.
- Informacje często zbiera się od rodziców i nauczycieli.
- Zależnie od celu odróżniaj problemy internalizacyjne i eksternalizacyjne.