Zaburzenia osobowości: 9 kwestionariuszy i skal psychometrycznych

SCID-II-PQ to kwestionariusz oceny osobowości służący do diagnozy zaburzeń osobowości według kryteriów DSM-IV. Pozwala określić obecność cech lub zaburzeń osobowości poprzez ocenę zachowań, myśli i emocji danej osoby w długim okresie. Może wykrywać m.in. osobowość unikającą, zależną, obsesyjno-kompulsyjną, borderline, antyspołeczną i narcystyczną.

MSI-BPD to kwestionariusz samoopisowy przeznaczony do szybkiego badania przesiewowego w kierunku zaburzenia osobowości borderline (BPD). Zawiera 10 pozycji obejmujących główne kryteria BPD według DSM-IV. Pozwala zidentyfikować osoby, u których prawdopodobnie występuje zaburzenie osobowości borderline i które wymagają pogłębionej oceny klinicznej.

BPDSI to wywiad częściowo ustrukturyzowany przeznaczony do oceny nasilenia objawów zaburzenia osobowości borderline w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Zapewnia ilościową miarę głównych przejawów klinicznych zaburzenia zgodnie z kryteriami DSM, co ułatwia monitorowanie zmian objawów i ocenę skuteczności leczenia.

BPQ to samoopisowe narzędzie oceny służące do badania przesiewowego w kierunku cech związanych z zaburzeniem osobowości typu borderline. Opiera się na kryteriach diagnostycznych DSM i pozwala badać kluczowe wymiary, takie jak niestabilność emocjonalna, impulsywność, zaburzenia tożsamości i trudności w relacjach. BPQ składa się z pozycji, na które pacjent odpowiada „prawda” lub „fałsz” na podstawie swoich doświadczeń z okresu co najmniej dwóch lat. Narzędzie jest przydatne w praktyce klinicznej do ukierunkowania oceny diagnostycznej lub monitorowania zmian objawów w trakcie terapii.

PDQ-4 to samoopisowy kwestionariusz przesiewowy w kierunku zaburzeń osobowości, przeznaczony do użytku klinicznego lub badawczego. Ocenia, w podejściu kategorialnym, 10 zaburzeń osobowości zdefiniowanych w DSM-IV oraz dwie dodatkowe kategorie. Dla każdego zaburzenia określono minimalny próg odpowiedzi patologicznych, od którego wynik uznaje się za dodatni. Choć narzędzie ma dobrą czułość, zwłaszcza w odniesieniu do osobowości borderline, jego swoistość pozostaje ograniczona, dlatego należy je stosować jako wstępne narzędzie przesiewowe. Interpretację zawsze trzeba uzupełnić dokładną oceną kliniczną.

SIDP-IV to ustrukturyzowany wywiad kliniczny służący do systematycznej oceny zaburzeń osobowości według kryteriów DSM-IV. Ułatwia diagnozę różnicową wszystkich wymienionych w klasyfikacji zaburzeń, dostarczając jednocześnie przydatnych elementów obserwacji klinicznej. Narzędzie stosuje się głównie w badaniach naukowych lub w specjalistycznej diagnostyce psychopatologicznej.

OAS to skala obserwacji klinicznej służąca do obiektywnej oceny jawnych zachowań agresywnych u dorosłych i dzieci, zwłaszcza na oddziałach psychiatrycznych lub w warunkach instytucjonalnych. Mierzy cztery wymiary agresji: agresję werbalną, agresję fizyczną wobec przedmiotów, agresję fizyczną wobec siebie oraz agresję fizyczną wobec innych osób. Narzędzie pozwala udokumentować każdy epizod agresji według poziomu jego nasilenia, a także interwencje podjęte przez zespół. Jest szczególnie przydatne w monitorowaniu podłużnym, ocenie ryzyka, analizie odpowiedzi na leczenie i standaryzacji obserwacji, zarówno w praktyce klinicznej, jak i w badaniach.

BPAQ to kwestionariusz samoopisowy oceniający agresywność jako cechę dyspozycyjną. Mierzy cztery uzupełniające się wymiary agresji: agresję fizyczną, agresję werbalną, gniew i wrogość. Narzędzie jest szeroko stosowane w psychologii klinicznej, psychiatrii, w kontekście sądowym i w badaniach, aby obiektywnie udokumentować profil agresywności pacjenta, zidentyfikować najbardziej wyraziste wymiary i monitorować zmiany w trakcie terapii. Ocenia behawioralne, emocjonalne i poznawcze przejawy agresji, co czyni je przydatnym w badaniu zachowań typu acting out, drażliwości, reaktywności emocjonalnej i postaw wrogości.

PWQ to krótki, 5-pozycyjny kwestionariusz samoopisowy mierzący w odniesieniu do ostatniego miesiąca nasilenie obaw skupionych wokół przekonania, że inni ludzie starają się zdenerwować osobę badaną, zagrozić jej lub ją skrzywdzić. Opracowany na potrzeby praktyki klinicznej i badań, jest szczególnie przydatny u dorosłych z klinicznie istotną paranoją, ideami prześladowczymi lub psychozą nieafektywną, zwłaszcza w badaniach przesiewowych, monitorowaniu zmian objawów i ocenie efektów interwencji psychologicznej.