Zaburzenia odżywiania: 13 kwestionariuszy i skal psychometrycznych

Kwestionariusz mierzący częstość postaw i zachowań związanych z zaburzeniami odżywiania.

EDI-2 ocenia postawy, zachowania i cechy psychologiczne związane z zaburzeniami odżywiania. Jego 11 podskal obejmuje zachowania związane z jedzeniem i obraz ciała (dążenie do szczupłości, bulimia, niezadowolenie z ciała), a także wymiary psychologiczne biorące udział w podtrzymywaniu zaburzenia: nieskuteczność, perfekcjonizm, nieufność interpersonalną, świadomość interoceptywną, lęk przed dojrzałością, ascetyzm, regulację impulsów i niepewność w relacjach społecznych.

Kwestionariusz kształtu ciała (BSQ-34) to narzędzie samoopisowe służące do pomiaru obaw dotyczących postrzeganego kształtu własnego ciała. Często stosuje się go w ocenie klinicznej zaburzeń odżywiania i niezadowolenia z obrazu ciała.

BULIT to kwestionariusz samoopisowy stosowany w badaniach przesiewowych w kierunku bulimii psychicznej. Mierzy zachowania związane z jedzeniem, postawy i obawy dotyczące kontroli masy ciała.

EDE-Q-A to dostosowana wersja kwestionariusza EDE-Q, opracowana specjalnie do oceny częstotliwości i nasilenia zachowań oraz obaw związanych z zaburzeniami odżywiania u młodzieży. Zapewnia rzetelną samoocenę głównych objawów zaburzeń odżywiania według kryteriów DSM, wspierając badania przesiewowe, monitorowanie leczenia i badania kliniczne w młodych populacjach.

EDE-Q to referencyjny kwestionariusz samoopisowy służący do oceny psychopatologii zaburzeń odżywiania w ciągu ostatnich 28 dni. Wywodzi się z wywiadu klinicznego EDE i bada ograniczanie jedzenia, obawy związane z jedzeniem, sylwetką i masą ciała, a także kilka kluczowych zachowań, takich jak epizody objadania się, utrata kontroli, prowokowanie wymiotów, stosowanie środków przeczyszczających i kompulsywne ćwiczenia fizyczne. Jest szeroko stosowany przez psychologów i wyspecjalizowane zespoły, zarówno w praktyce klinicznej, jak i w badaniach, do badań przesiewowych, wstępnej oceny i monitorowania zmian objawów. Jego główną zaletą jest standaryzacja oceny nasilenia objawów i ułatwienie obserwacji podłużnej, choć nie zastępuje pełnej diagnozy klinicznej.

BES to kwestionariusz samoopisowy złożony z 16 pozycji, służący do identyfikacji i ilościowej oceny nasilenia objawów napadowego objadania się. Bada zarówno behawioralne przejawy napadów objadania się, jak i towarzyszące im doświadczenia poznawcze i emocjonalne, takie jak utrata kontroli, poczucie winy, wstyd czy zaabsorbowanie jedzeniem. Opracowana pierwotnie u dorosłych z otyłością, jest obecnie szeroko stosowana w psychologii klinicznej, psychiatrii, dietetyce i w programach chirurgii bariatrycznej. Jej główna wartość polega na przesiewowym wykrywaniu klinicznie istotnego napadowego objadania się, oszacowaniu wyjściowego nasilenia i monitorowaniu postępów w trakcie leczenia.

Skala uzależnienia od jedzenia Yale (YFAS) to kwestionariusz samoopisowy służący do oceny objawów uzależnienia od jedzenia na podstawie kryteriów DSM-IV dla uzależnienia od substancji, odniesionych do spożywania wysoce smakowitych pokarmów. Pomaga zidentyfikować uzależnieniowe zachowania jedzeniowe, wspierając diagnozę i leczenie tych zaburzeń w kontekście klinicznym lub badawczym.

MAC-R to kwestionariusz samoopisowy służący do pomiaru dysfunkcyjnych przekonań i poznań charakterystycznych dla pacjentów z zaburzeniami odżywiania, zwłaszcza z jadłowstrętem psychicznym. Ocenia dysfunkcyjne postawy wobec szczupłości, kontroli masy ciała i samooceny.

EBQ-36 to narzędzie samoopisowe mierzące dysfunkcjonalne przekonania dotyczące jedzenia, w tym przekonania pozytywne, negatywne i przyzwalające związane z objadaniem się. Stosuje się je głównie w ocenie zaburzeń odżywiania, zwłaszcza zaburzenia z napadami objadania się i bulimii psychicznej.

TFEQ-51 to kwestionariusz samoopisowy złożony z 51 pozycji, przeznaczony do badania trzech głównych wymiarów zachowań żywieniowych: poznawczego ograniczania jedzenia, rozhamowania i podatności na głód. Jest szeroko stosowany w psychologii odżywiania, w poradniach leczenia otyłości i w badaniach naukowych, aby lepiej zrozumieć kontrolę jedzenia, epizody utraty kontroli oraz reaktywność na wewnętrzne lub zewnętrzne sygnały głodu. Narzędzie pomaga obiektywnie określić profile zachowań żywieniowych przydatne w ocenie psychologicznej, w prowadzeniu terapii i w programach kontroli masy ciała, choć samo nie jest narzędziem do diagnozowania zaburzeń odżywiania.

NIAS to krótki kwestionariusz samoopisowy służący do identyfikacji głównych objawów zaburzenia z unikaniem lub ograniczaniem przyjmowania pokarmów (ARFID). Bada trzy często obserwowane obrazy kliniczne: wybiórczość jedzenia związaną z cechami sensorycznymi, małe zainteresowanie jedzeniem lub słaby apetyt oraz lęk przed awersyjnymi konsekwencjami jedzenia, takimi jak zadławienie, wymioty czy dolegliwości trawienne. Krótka forma sprawia, że jest przydatny jako narzędzie pierwszego wyboru w klinicznych badaniach przesiewowych, ukierunkowaniu diagnozy, badaniach naukowych i monitorowaniu zmian objawów.

FCQ-T to wielowymiarowy kwestionariusz samoopisowy służący do pomiaru zwykłej skłonności do odczuwania intensywnej ochoty na jedzenie (tak zwanego głodu jedzenia). Bada nie tylko częstotliwość głodu jedzenia, ale też natrętne myśli o jedzeniu, oczekiwanie przyjemności lub ulgi emocjonalnej, utratę kontroli, wyzwalacze kontekstowe, składową fizjologiczną i towarzyszące poczucie winy. Jest szczególnie przydatny w psychologii klinicznej i w badaniach nad zaburzeniami odżywiania, napadowym objadaniem się, otyłością i impulsywnymi zachowaniami żywieniowymi.