Zaburzenia dysocjacyjne: 7 kwestionariuszy i skal psychometrycznych

Kwestionariusze dysocjacji to narzędzia psychometryczne, które badają depersonalizację, derealizację oraz zaburzenia świadomości, pamięci i tożsamości. Ułatwiają rozpoznawanie doświadczeń dysocjacyjnych i monitorowanie ich nasilenia.

Structured Clinical Interview for DSM Dissociative Disorders

SCID-D

Ustrukturyzowany wywiad kliniczny do badania zaburzeń dysocjacyjnych według DSM (SCID-D)

SCID-D to częściowo ustrukturyzowany wywiad kliniczny służący do oceny występowania i nasilenia zaburzeń dysocjacyjnych według kryteriów DSM. Pozwala zidentyfikować różne aspekty dysocjacji, w tym amnezję, depersonalizację, derealizację, zagubienie tożsamości i tożsamość dysocjacyjną, co ułatwia diagnozę różnicową z innymi zaburzeniami psychicznymi.

276 pytań~90 minDorośli, młodzież
Dissociative Experience Scale

DES-II

Skala doświadczeń dysocjacyjnych (DES-II)

Skala doświadczeń dysocjacyjnych (DES) to narzędzie samoopisowe służące do identyfikacji objawów dysocjacji. Często stosuje się ją w praktyce klinicznej w badaniach przesiewowych w kierunku zaburzeń dysocjacyjnych, takich jak dysocjacyjne zaburzenie tożsamości. Test obejmuje różne aspekty dysocjacji, w tym derealizację, amnezję dysocjacyjną i doświadczenia depersonalizacji.

28 pytań~7 minDorośli
Dissociation Questionnaire

DIS-Q

Kwestionariusz dysocjacji (DIS-Q)

Kwestionariusz dysocjacji (DIS-Q) to narzędzie samoopisowe służące do oceny częstości i nasilenia doświadczeń dysocjacyjnych. Jest szczególnie przydatny w badaniu przesiewowym w kierunku zaburzeń dysocjacyjnych, zwłaszcza w praktyce klinicznej z osobami, które doświadczyły traumy psychicznej lub mają schorzenia związane z objawami dysocjacyjnymi.

63 pytania~15 minDorośli
Clinician-Administered Dissociative States Scale

CADSS

Skala stanów dysocjacyjnych stosowana przez klinicystę (CADSS)

CADSS to narzędzie oceny klinicznej służące do pomiaru nasilenia objawów dysocjacyjnych, takich jak depersonalizacja, derealizacja i amnezja, w ramach częściowo ustrukturyzowanego wywiadu. Zwykle stosuje ją klinicysta w sytuacjach eksperymentalnych lub klinicznych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami związanymi z traumą i czynnikami stresowymi.

27 pytań~10 minDorośli
Child Dissociative Checklist

CDC

Lista kontrolna objawów dysocjacyjnych u dzieci (CDC)

CDC to narzędzie przesiewowe wypełniane przez dorosłych informatorów (rodziców, nauczycieli, klinicystów) w celu oceny objawów dysocjacyjnych u dzieci w wieku od 5 do 12 lat. Często stosuje się je w praktyce klinicznej do identyfikacji dzieci z trudnościami dysocjacyjnymi, które mogą być związane z doświadczeniami traumatycznymi.

20 pytań~10 minDzieci (5–12 lat)
Adolescent Dissociative Experiences Scale

A-DES

Skala doświadczeń dysocjacyjnych dla młodzieży (A-DES)

A-DES to narzędzie samoopisowe przeznaczone do wykrywania i ilościowej oceny doświadczeń dysocjacyjnych u młodzieży. Pozwala określić zarówno częstość, jak i charakter objawów dysocjacyjnych, co może być przydatne we wstępnym badaniu przesiewowym w ramach oceny psychologicznej lub w monitorowaniu klinicznym. Wersja dostosowana do młodzieży uwzględnia rozwojowe cechy tej grupy.

30 pytań~10 minMłodzież
Cambridge Depersonalization Scale

CDS

Skala depersonalizacji z Cambridge (CDS)

Skala depersonalizacji z Cambridge (CDS) to kwestionariusz samoopisowy przeznaczony do pomiaru częstości i czasu trwania doświadczeń depersonalizacji i derealizacji w ciągu ostatnich sześciu miesięcy. Narzędzie jest szczególnie przydatne w klinicznym badaniu przesiewowym, ocenie nasilenia objawów dysocjacyjnych i monitorowaniu ich przebiegu w czasie. Bada takie zjawiska jak poczucie obcości wobec siebie, wrażenie oderwania od własnego ciała, wrażenie nierealności otoczenia i odrętwienie emocjonalne.

29 pytań~10 minMłodzież i dorośli

Najczęściej zadawane pytania

Do czego służy skala dysocjacji?

Pozwala rozpoznać i określić liczbowo doświadczenia dysocjacyjne, o których często się milczy, aby ukierunkować ocenę kliniczną i śledzić ich zmiany.

Czy wysoki wynik potwierdza zaburzenie dysocjacyjne?

Nie. Wysoki wynik sygnalizuje doświadczenia wymagające pogłębienia; rozpoznanie opiera się na wywiadzie klinicznym i analizie kontekstu, zwłaszcza ewentualnej traumy.

Czy te skale zastępują wywiad?

Nie. Wspierają badanie przesiewowe i monitorowanie, uzupełniając ocenę kliniczną, ale jej nie zastępując.

Dysocjacja w praktyce klinicznej

Zjawiska dysocjacyjne tworzą kontinuum: od łagodnych, przemijających doświadczeń po ustrukturyzowane obrazy kliniczne, takie jak dysocjacyjne zaburzenie tożsamości. Często wiążą się z historią traumy i traumą złożoną.

Skale umożliwiają systematyczne badanie doświadczeń, o których pacjenci rzadko mówią spontanicznie. Wynik liczbowy pomaga określić ich nasilenie i ukierunkować pogłębiony wywiad kliniczny.

  • Kontinuum dysocjacyjne w DSM-5.
  • Badaj objawy, o których pacjenci rzadko mówią.
  • Wybierz skalę odpowiednio do badanego obrazu klinicznego.