Ocena ogólna: 93 kwestionariusze i skale psychometryczne

Inwentarz zniekształceń poznawczych bada główne wzorce myślenia, nad którymi pracuje się w terapii poznawczo-behawioralnej. Każde zniekształcenie jest oceniane za pomocą pięciu pozycji osadzonych w różnych kontekstach, co pozwala odróżnić stałą tendencję poznawczą od reakcji związanej z konkretną sytuacją. Narzędzie, pomyślane jako wsparcie obserwacji klinicznej, ułatwia formułowanie hipotez, ukierunkowuje wywiad i pomaga wyznaczyć cele pracy nad restrukturyzacją poznawczą.

Kwestionariusz schematów Younga służy do identyfikacji dysfunkcjonalnych schematów poznawczych u dorosłych. Stanowi integralną część terapii schematów, której celem jest zmiana głęboko zakorzenionych wzorców myślenia wpływających na zachowania i emocje.

BRIEF-A to kwestionariusz służący do oceny funkcji wykonawczych u dorosłych w wieku od 18 do 93 lat na podstawie ich konkretnych przejawów w codziennym życiu. Składa się z 75 pozycji podzielonych na 9 skal klinicznych i daje wynik ogólny oraz dwa wskaźniki szczegółowe: regulacji zachowania i metapoznania. W odróżnieniu od tradycyjnych testów opiera się na podejściu ekologicznym, które rzetelniej odzwierciedla trudności wykonawcze napotykane w rzeczywistym codziennym życiu.

Kwestionariusz służy do identyfikacji schematów poznawczych, które prowadzą do problematycznych zachowań i postaw. Schematy te mogą powodować trudności w relacjach, w pracy i w regulacji emocji.

Inwentarz trybów schematów (SMI) to narzędzie służące do oceny obecności i wpływu różnych trybów schematów w życiu psychicznym danej osoby. Tryby schematów to emocjonalne stany umysłu wyzwalane przez określone ukryte schematy; wpływają one na zachowanie, emocje i myśli. Test jest często stosowany w terapii schematów do identyfikacji problematycznych trybów i ukierunkowania leczenia.

Indeks nasilenia bezsenności (ISI) to krótki kwestionariusz służący do oceny charakteru, nasilenia i skutków bezsenności u dorosłych. Często stosuje się go zarówno w badaniach klinicznych, jak i w praktyce klinicznej do monitorowania zmian objawów w czasie.

Pittsburski indeks jakości snu (PSQI) to kwestionariusz mierzący jakość i wzorce snu. Ocenia 7 komponentów: subiektywną jakość snu, latencję snu, czas trwania snu, zwykłą wydajność snu, zaburzenia snu, przyjmowanie leków nasennych oraz senność lub zaburzenia funkcjonowania w ciągu dnia.

Skala senności Epworth to kwestionariusz samoopisowy mierzący subiektywną senność w ciągu dnia. Często stosuje się ją w badaniu przesiewowym w kierunku nadmiernej senności, zwłaszcza w kontekście zaburzeń snu, takich jak bezdech senny czy narkolepsja.

NEO-PI-3 (NEO Personality Inventory - 3) to test psychologiczny mierzący pięć głównych cech osobowości: neurotyczność, ekstrawersję, otwartość na doświadczenie, ugodowość i sumienność. Stosowany głównie w psychologii klinicznej i w badaniach naukowych, dostarcza szczegółowego profilu osobowości na podstawie 240 pozycji. To rewizja NEO-PI-R, zawierająca uproszczone pozycje dla lepszego zrozumienia, zwłaszcza przez młodzież.

MINI to ustrukturyzowany wywiad diagnostyczny służący do rozpoznawania głównych zaburzeń psychicznych według kryteriów DSM-IV i ICD-10. Jest szeroko stosowany w praktyce klinicznej i w badaniach naukowych ze względu na rzetelność i szybkość.

WAIS-IV to kliniczne narzędzie pomiaru inteligencji u dorosłych. Pomaga określić mocne i słabe strony poznawcze danej osoby, rozpoznawać deficyty intelektualne i planować odpowiednie oddziaływania.

SCID-5-PD to ustrukturyzowany wywiad kliniczny przeznaczony do systematycznej oceny występowania zaburzeń osobowości według kryteriów DSM-5. Zapewnia standardową metodę, która pozwala klinicystom rozpoznawać zaburzenia osobowości, doprecyzować diagnozę różnicową i zbierać precyzyjne dane kliniczne na potrzeby badań naukowych lub praktyki klinicznej.

Kwestionariusz zdrowia SF-36 to wystandaryzowane narzędzie oceny jakości życia związanej ze zdrowiem. Mierzy osiem odrębnych wymiarów zdrowia, w tym funkcjonowanie fizyczne, ból ciała, ogólne poczucie zdrowia, witalność, funkcjonowanie społeczne, ograniczenia w pełnieniu ról z powodu problemów emocjonalnych, ograniczenia w pełnieniu ról z powodu zdrowia fizycznego oraz zdrowie psychiczne.

SCID-5 (Structured Clinical Interview for DSM-5) to narzędzie w formie ustrukturyzowanego wywiadu klinicznego służące do diagnozy zaburzeń psychicznych według kryteriów DSM-5. Stosują je głównie klinicyści do systematycznej oceny rozpoznań psychiatrycznych. SCID-5 obejmuje szeroki zakres zaburzeń, takich jak zaburzenia nastroju, lękowe, psychotyczne i zaburzenia osobowości, co ułatwia rozpoznanie objawów i postawienie trafnej diagnozy.

Skala dysfunkcjonalnych przekonań i postaw dotyczących snu to narzędzie samoopisowe służące do identyfikacji błędnych przekonań, które mogą przyczyniać się do bezsenności. Kwestionariusz wspiera poznawczą i poznawczo-behawioralną ocenę zaburzeń snu, ukazując dysfunkcjonalne myśli i postawy, jakie pacjenci mogą mieć wobec swojego snu.

Skale zachowań adaptacyjnych Vineland (VABS) oceniają funkcjonowanie adaptacyjne, w tym komunikację, umiejętności życia codziennego, socjalizację i motorykę. Badanie przeprowadza się głównie w formie wywiadu półustrukturyzowanego lub kwestionariusza wypełnianego przez bliską osobę (rodzica, opiekuna), co pozwala zebrać informacje o zachowaniu osoby badanej w życiu codziennym.

Skala beznadziejności Becka (BHS) to narzędzie psychometryczne służące do oceny subiektywnie pesymistycznego postrzegania przyszłości, które wpływa na stan psychiczny danej osoby i ryzyko samobójcze.

MBTI to samoopisowy kwestionariusz typów osobowości oparty na czterech wymiarach preferencji psychologicznych: Ekstrawersja lub Introwersja, Poznanie zmysłowe lub Intuicja, Myślenie lub Odczuwanie, Osądzanie lub Obserwacja. Wersja obecnie rozpowszechniana w kontekście międzynarodowym i francuskojęzycznym to MBTI Global Step I. Narzędzie stosuje się głównie w doradztwie, poradnictwie zawodowym, coachingu, pracy nad dynamiką zespołu i rozwoju zawodowym, aby pomóc określić typ spośród 16 profili i omówić zwykły sposób postrzegania, podejmowania decyzji i organizowania się danej osoby.

MMPI-2 to kwestionariusz osobowości stosowany w celach diagnostycznych, opisowych i terapeutycznych, który pozwala ocenić psychopatologię i zaburzenia osobowości. Obejmuje 42 skale główne o trzypoziomowej strukturze hierarchicznej oraz 10 skal kontrolnych, które zapewniają rzetelność interpretacji. Jest powszechnie stosowany w kontekście klinicznym, psychiatrycznym i sądowym, a także w zakładach karnych. MMPI-2 pomaga lepiej zrozumieć dynamikę psychiczną pacjenta i dostosować podejście terapeutyczne.

PAI to kliniczny inwentarz osobowości i psychopatologii dla dorosłych. To narzędzie samoopisowe pozwala w uporządkowany sposób zbadać objawy emocjonalne, poznawcze i behawioralne, funkcjonowanie interpersonalne, niektóre kliniczne czynniki ryzyka oraz zmienne istotne dla leczenia. Jest szeroko stosowane w psychologii klinicznej, opiniowaniu sądowym i w badaniach, w celach przesiewowych, wspierania diagnozy, formułowania hipotez klinicznych i ukierunkowania leczenia. Skale trafności pozwalają ponadto ocenić spójność odpowiedzi i zidentyfikować zbyt korzystną, zbyt niekorzystną lub niewiarygodną autoprezentację.

Skala obciążenia opiekuna Zarita to standaryzowane narzędzie oceny mierzące obciążenie emocjonalne, fizyczne, społeczne i finansowe (tak zwane „brzemię opieki”) odczuwane przez opiekunów rodzinnych osób niesamodzielnych. Stosowana szczególnie w kontekście zaburzeń neuropoznawczych, takich jak choroba Alzheimera, pozwala psychologowi obiektywnie określić konkretny wpływ sprawowania opieki na codzienne życie. W praktyce klinicznej (geriatria, neuropsychologia, psychiatria) narzędzie służy do ukierunkowania wywiadu, badania przesiewowego w kierunku ryzyka wypalenia i monitorowania zmian obciążenia w czasie w celu oceny skuteczności wsparcia.

MFI-20 to kwestionariusz samoopisowy służący do wielowymiarowej oceny zmęczenia u dorosłych. Mierzy pięć uzupełniających się składowych: zmęczenie ogólne, zmęczenie fizyczne, zmęczenie psychiczne, obniżoną aktywność i obniżoną motywację. Krótka forma pozwala szybko określić profil zmęczenia, co jest przydatne w psychologii klinicznej, psychoonkologii, medycynie behawioralnej i opiece nad osobami z chorobami przewlekłymi. Jest szczególnie przydatny, gdy celem jest nie tylko oszacowanie ogólnego nasilenia zmęczenia, ale też określenie jego dominujących form i wpływu na funkcjonowanie. Narzędzie jest szeroko stosowane w badaniach i praktyce w celach przesiewowych, w ocenie wstępnej i monitorowaniu zmian.

SCL-90-R to narzędzie samoopisowe służące do oceny dystresu psychicznego i szerokiego zakresu objawów psychopatologicznych u dorosłych. Dostarcza profilu w dziewięciu wymiarach oraz globalnych wskaźników dystresu, co ułatwia badanie przesiewowe lub monitorowanie kliniczne różnych zaburzeń psychopatologicznych.

d2-R to standaryzowany test skreśleń, oceniający głównie wzrokową uwagę selektywną, koncentrację i utrzymanie sprawności uwagi pod presją czasu. Osoba badana musi szybko identyfikować litery d z dokładnie dwiema kreskami wśród bardzo podobnych dystraktorów, co pozwala zobiektywizować kompromis między szybkością a dokładnością, podatność na błędy i stabilność wykonania w kolejnych wierszach. Szeroko stosowany w neuropsychologii, psychologii szkolnej i ocenie zawodowej, pomaga udokumentować trudności z koncentracją, męczliwość poznawczą lub kruchy profil uwagi, pozostając przy tym względnie niezależny od ogólnego poziomu inteligencji.

Skala katastrofizacji bólu to narzędzie służące do oceny stopnia, w jakim dana osoba katastrofizuje odczuwany ból. Ocenia trzy główne wymiary: ruminację, wyolbrzymianie i bezradność. To przydatne narzędzie do zrozumienia psychologicznego wpływu bólu przewlekłego na pacjentów.

Skala niepełnosprawności Sheehana (SDS) to narzędzie samoopisowe przeznaczone do pomiaru upośledzenia funkcjonowania w obszarach pracy lub nauki, życia społecznego i życia rodzinnego, spowodowanego zaburzeniem psychicznym, zwłaszcza zaburzeniami lękowymi i depresyjnymi. Pozwala szybko ocenić wpływ objawów na codzienne funkcjonowanie pacjenta.

Test sprawności uwagi (TAP) służy do oceny różnych aspektów uwagi, w tym uwagi podtrzymywanej, selektywnej i podzielnej, a także elastyczności uwagi, za pomocą serii zadań komputerowych.

Test uwagi w życiu codziennym (TEA) to narzędzie oceny neuropsychologicznej służące do pomiaru różnych aspektów uwagi, w tym uwagi selektywnej, podzielnej i podtrzymywanej. Często stosuje się go do oceny deficytów uwagi u dorosłych po uszkodzeniu mózgu.

MMSE Folsteina to krótkie narzędzie stosowane przez klinicystę do szybkiego przesiewowego wykrywania globalnych zaburzeń funkcji poznawczych i podłużnego monitorowania ich przebiegu. Bada głównie orientację w czasie i miejscu, zapamiętywanie, uwagę i liczenie, odroczone przypominanie, język, rozumienie poleceń pisemnych i ustnych, pisanie oraz praksję konstrukcyjną. Szeroko stosowane w psychologii klinicznej, geriatrii, neurologii i psychiatrii, pomaga obiektywnie ocenić poziom funkcjonowania poznawczego, zidentyfikować ewentualne pogorszenie i udokumentować efekt leczenia. Jego interpretacja musi pozostać ostrożna, ponieważ na wykonanie wpływają wiek, poziom wykształcenia, język i kontekst kulturowy, a także ewentualne zaburzenia sensoryczne, ruchowe lub uwagi.

EPQ-R to kwestionariusz osobowości do samodzielnego wypełniania, oparty na modelu PEN Eysencka. Pełna wersja dla dorosłych bada cztery odrębne wymiary: ekstrawersję, neurotyczność, psychotyczność i aprobatę społeczną. Szeroko stosowany w psychologii klinicznej, psychologii zdrowia, psychologii pracy i psychologii sądowej, a także w badaniach, pomaga opisać względnie stałe cechy, a nie przejściowy stan emocjonalny. Jego praktyczna wartość polega na odczytywaniu trzech wymiarów osobowości łącznie ze skalą L, co pozwala ocenić szczerość odpowiedzi i zniuansować interpretację profilu.

Iloraz empatii (EQ) to kwestionariusz służący do pomiaru zdolności rozpoznawania i rozumienia emocji innych osób. Często stosuje się go w ocenie klinicznej, zwłaszcza do wykrywania cech związanych z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ASD).

Kwestionariusz ACE ocenia narażenie na potencjalnie traumatyczne zdarzenia przeżyte w dzieciństwie (przemoc, zaniedbanie, dysfunkcje w rodzinie) i ich późniejszy wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne. Pomaga psychologom lepiej zrozumieć wpływ tych wczesnych doświadczeń na samopoczucie dorosłego pacjenta.

C-SSRS to ustrukturyzowane narzędzie oceny klinicznej służące do pomiaru nasilenia, intensywności i przebiegu myśli oraz zachowań samobójczych. Pozwala psychologom wykrywać i monitorować ryzyko samobójcze u pacjentów oraz ukierunkowywać decyzje kliniczne w zależności od stwierdzonego poziomu nasilenia.

HSPS służy do identyfikacji osób o wysokiej wrażliwości na bodźce z otoczenia, zarówno emocjonalne, jak i zmysłowe. Często stosuje się ją, aby zrozumieć częstość występowania wysokiej wrażliwości i jej wpływ na codzienne życie danej osoby.

ECR-R to narzędzie do oceny stylów przywiązania w bliskich związkach poprzez pomiar dwóch głównych wymiarów: lęku i unikania.

Inwentarz osobowości to narzędzie samoopisowe do pomiaru nieadaptacyjnych cech osobowości zgodnie z kryteriami DSM-5. Kwestionariusz bada 25 aspektów osobowości pogrupowanych w 5 ogólnych domen: negatywna afektywność, dystansowanie się, antagonizm, rozhamowanie i psychotyczność. Służy do lepszego zrozumienia funkcjonowania osobowości, identyfikacji możliwych zaburzeń i uzyskania ogólnego obrazu obecnych wymiarów psychopatologicznych.

ATQ to narzędzie samoopisowe służące do identyfikacji i ilościowej oceny częstości negatywnych myśli automatycznych związanych z depresją. Ocenia schematy poznawcze, wspierając diagnozę i monitorowanie leczenia, zwłaszcza w terapii poznawczo-behawioralnej.

Skala impulsywności Barratta to narzędzie oceny psychologicznej służące do pomiaru impulsywności. Stosowana w wielu badaniach behawioralnych i klinicznych, pozwala wyróżnić różne aspekty impulsywności, takie jak impulsywność uwagowa, ruchowa i związana z brakiem planowania.

Skala współczucia dla siebie (SCS) to narzędzie samoopisowe przeznaczone do pomiaru poziomu współczucia wobec siebie z uwzględnieniem różnych wymiarów, takich jak życzliwość wobec siebie, osądzanie siebie, poczucie wspólnego człowieczeństwa i uważność. SCS jest szczególnie przydatna w ocenie klinicznej, badaniach naukowych i monitorowaniu programów interwencyjnych w psychologii pozytywnej lub psychoterapii. Często stosuje się ją do wykrywania wzorców samokrytyki i życzliwości wobec siebie.

MLQ to kwestionariusz samoopisowy mierzący dwa zasadnicze wymiary sensu życia: obecność sensu (stopień, w jakim osoba postrzega swoje życie jako sensowne) oraz poszukiwanie sensu (stopień, w jakim osoba aktywnie poszukuje sensu w swoim życiu). Jest szeroko stosowany w psychologii pozytywnej, poradnictwie i badaniach nad dobrostanem.

Inwentarz objawów Weissa to narzędzie przesiewowe opracowane do oceny objawów związanych z ADHD i innymi zaburzeniami współwystępującymi. Służy do zebrania szczegółowych informacji o objawach i ich wpływie na funkcjonowanie u dorosłych i dzieci.

AAQ-II to narzędzie samoopisowe mierzące poziom elastyczności psychologicznej, kluczowego pojęcia terapii akceptacji i zaangażowania (ACT). Ocenia zdolność osoby do akceptowania trudnych emocji i myśli przy jednoczesnym podejmowaniu działań zgodnych z jej osobistymi wartościami.

YPI to kwestionariusz samoopisowy służący do oceny postrzegania postaw rodzicielskich w dzieciństwie. Pozwala zidentyfikować schematy emocjonalne, które mogą wynikać ze stylu wychowania, i pomaga lepiej zrozumieć źródła nieadaptacyjnych schematów zgodnie z teorią schematów Jeffreya Younga. Stanowi uzupełnienie oceny klinicznej, zwłaszcza w terapii schematu.

TCI to kwestionariusz samoopisowy służący do oceny wymiarów osobowości według biopsychospołecznego modelu Cloningera. Mierzy cztery wymiary temperamentu (poszukiwanie nowości, unikanie szkody, zależność od nagrody i wytrwałość) oraz trzy wymiary charakteru (skłonność do współpracy, kierowanie sobą i autotranscendencja). TCI jest często stosowany w badaniach naukowych i w praktyce klinicznej, aby lepiej zrozumieć różnice indywidualne i podatność na zaburzenia psychiczne.

BPNSFS służy do oceny zaspokojenia i frustracji podstawowych potrzeb psychologicznych w ujęciu teorii autodeterminacji. Mierzy trzy podstawowe potrzeby: autonomii, kompetencji i więzi. Narzędzie pomaga zrozumieć dynamikę motywacyjną wpływającą na dobrostan psychiczny.

Wielka piątka służy do oceny kluczowych aspektów osobowości. W odróżnieniu od innych modeli osobowości uznaje się ją za model wyczerpujący, obejmujący szeroki zakres ludzkich zachowań, a jednocześnie na tyle elastyczny, że można go stosować w różnych kulturach. Model jest wysoko ceniony za skuteczność i trafność empiryczną, opartą na dziesięcioleciach badań prowadzonych w różnych populacjach.

MAIA to narzędzie samoopisowe mierzące różne aspekty świadomości interoceptywnej. Służy do oceny percepcji i świadomości własnego ciała, co może być przydatne w zrozumieniu relacji danej osoby z jej wewnętrznymi doznaniami oraz jej ogólnego samopoczucia.

RRQ to kwestionariusz samoopisowy służący do pomiaru dwóch odrębnych wymiarów myślenia skoncentrowanego na sobie: ruminacji (orientacja negatywna, zamartwianie się) i refleksji (kontemplacyjny namysł nad sobą). Bada skłonność osoby do angażowania się w myśli autorefleksyjne, w sposób dysfunkcjonalny (ruminacja) lub bardziej konstruktywny (refleksja). Narzędzie jest powszechnie stosowane w badaniach z zakresu psychologii osobowości i zdrowia psychicznego.

WHOQOL-BREF to skrócona wersja kwestionariusza WHOQOL-100 opracowanego przez Światową Organizację Zdrowia. Ocenia postrzeganą jakość życia w czterech głównych obszarach: fizycznym, psychologicznym, relacji społecznych i środowiskowym. Dostosowany do zastosowań klinicznych i badawczych, daje pełny obraz subiektywnego dobrostanu pacjentów i ich zadowolenia z życia.

Wielowymiarowa skala perfekcjonizmu Frosta (FMPS) to narzędzie kliniczne mierzące 4 wymiary perfekcjonizmu, odróżniające cechy adaptacyjne (wysokie standardy) od dysfunkcjonalnych (obawa przed popełnianiem błędów, wątpliwości). Pomaga rozpoznać wzorce związane z lękiem, depresją lub wczesnymi schematami rodzicielskimi. W terapii ułatwia wyznaczanie celów, takich jak tolerancja niedoskonałości czy radzenie sobie z zinternalizowaną krytyką. Jej stosowanie jest szczególnie zasadne w OCD, zaburzeniach odżywiania i w podejściu poznawczo-behawioralnym.

DPQ to narzędzie samoopisowe służące do przesiewowego wykrywania cech zależnego zaburzenia osobowości według kryteriów DSM. Ocenia nasilenie zależności emocjonalnej, niezdecydowania i uległości, które często występują u osób z tym zaburzeniem. DPQ jest przydatny w klinicznych badaniach przesiewowych i w badaniach naukowych, zwłaszcza nad zaburzeniami osobowości.

Kwestionariusz przekonań blokujących (BBQ) to narzędzie samoopisowe opracowane przez Jamesa Knipe’a w 1998 roku do identyfikacji dysfunkcjonalnych lub ograniczających przekonań, które mogą utrudniać postępy terapii, zwłaszcza w interwencjach EMDR. Pozwala wskazać przekonania, które mogą blokować leczenie, aby odpowiednio dostosować opiekę psychoterapeutyczną.

Ten kwestionariusz służy do wstępnej, całościowej oceny częstych objawów psychiatrycznych u dorosłych. Pozwala szybko zidentyfikować klinicznie istotne objawy w różnych kategoriach diagnostycznych i może ukierunkować klinicystę na dodatkowe, bardziej szczegółowe oceny. Narzędzie jest przeznaczone do stosowania podczas wstępnej oceny lub monitorowania, aby uzyskać ogólny obraz zdrowia psychicznego pacjenta.

Skala wartości Schwartza (SVS) to narzędzie psychometryczne służące do identyfikacji i pomiaru 10 podstawowych wartości człowieka w ujęciu Schwartza. Kwestionariusz pomaga zrozumieć indywidualne wartości leżące u podłoża postaw i zachowań, dając wgląd w wewnętrzne motywacje danej osoby.

Skala samotności UCLA to kwestionariusz samoopisowy służący do oceny subiektywnego poziomu samotności odczuwanej przez osobę. Jest szeroko stosowana w psychologii do badania postrzeganej izolacji społecznej i poczucia wykluczenia, głównie u dorosłych i młodzieży.

LEC-5 to kwestionariusz samoopisowy służący do identyfikacji ekspozycji na zdarzenia potencjalnie traumatyczne w ciągu całego życia. Pomaga psychologowi określić charakter przeżytych zdarzeń, rodzaj ekspozycji i ewentualne zdarzenie indeksowe, które należy następnie zbadać w ocenie zespołu stresu pourazowego. Narzędzie obejmuje 16 kategorii zdarzeń mogących wywołać znaczny dystres oraz pozycję otwartą dotyczącą innego skrajnie stresującego zdarzenia. W praktyce klinicznej stosuje się je głównie jako pierwszy krok do uporządkowania historii traumy i udokumentowania kryterium A DSM-5, obok narzędzi koncentrujących się na objawach.

Wielowymiarowa skala spostrzeganego wsparcia społecznego (MSPSS) to narzędzie mierzące, jak osoba postrzega wsparcie społeczne z trzech głównych źródeł: rodziny, przyjaciół i osób znaczących. Stosowana w praktyce klinicznej i w badaniach naukowych, ocenia zakres i jakość postrzeganej sieci wsparcia, co ma istotne znaczenie dla zdrowia psychicznego i dobrostanu.

PTQ to kwestionariusz samoopisowy mierzący utrwalenie powtarzającego się negatywnego myślenia w różnych postaciach psychopatologii. Skupia się na ogólnych cechach ruminacyjnego stylu myślenia, nie ograniczając się do konkretnego zaburzenia. Ocenia częstość, natrętność i niekontrolowalność powtarzających się negatywnych myśli. Narzędzie jest przydatne w badaniach naukowych i praktyce klinicznej do identyfikacji transdiagnostycznego stylu poznawczego, jakim jest ruminacja lub zamartwianie się.

MAAS to kwestionariusz samoopisowy dotyczący uważności jako dyspozycji, skoncentrowany na uwadze i świadomości chwili obecnej w życiu codziennym. Jego 15 pozycji bada głównie epizody nieuwagi, rozproszenia i funkcjonowania „na autopilocie”, a nie złożone umiejętności medytacyjne. Narzędzie jest jednowymiarowe, szybkie w wypełnieniu i przydatne zarówno w praktyce klinicznej, jak i w badaniach do określenia ogólnego poziomu uważnej uwagi, monitorowania postępów w trakcie psychoterapii lub programu opartego na uważności oraz zobiektywizowania zmian między dwoma pomiarami.

Test sensu życia (PIL) to kwestionariusz samoopisowy mierzący, jak osoba postrzega sens i cel swojego życia, oparty na egzystencjalnym modelu Viktora Frankla. Bada zdolność osoby do nadawania sensu własnemu życiu, która jest kluczowym wskaźnikiem dobrostanu psychicznego i odporności psychicznej.

SATAQ-3 ocenia, w jakim stopniu osoba zinternalizowała społeczno-kulturowe standardy wyglądu, zwłaszcza te przekazywane przez media. Jest szeroko stosowany do badania wpływu presji społecznej na obraz ciała i ryzyko zaburzeń odżywiania; internalizację rozkłada na kilka wymiarów (internalizacja ogólna, presja, informacja itd.).

Krótki kwestionariusz ciemnej tetrady (SD4) to zwięzłe narzędzie oceniające cztery cechy osobowości tworzące tak zwaną ciemną tetradę: narcyzm, makiawelizm, psychopatię i sadyzm. Ma na celu określenie profilu tych wymiarów u dorosłych, zarówno w populacji ogólnej, jak i w kontekście klinicznym lub badawczym.

VIA-IS to kwestionariusz samoopisowy z obszaru psychologii pozytywnej, służący do określenia profilu 24 mocnych stron charakteru pogrupowanych w 6 cnót. Pomaga zidentyfikować najbardziej wyraziste zasoby osobiste osoby dorosłej, uporządkować pracę kliniczną opartą na mocnych stronach i wesprzeć psychoedukację, doradztwo, coaching lub działania profilaktyczne. Narzędzie jest szczególnie przydatne do badania kluczowych (sygnaturowych) mocnych stron, wspierania przymierza terapeutycznego, wzbogacania konceptualizacji przypadku i promowania interwencji ukierunkowanych na sens, zaangażowanie, adaptację i dobrostan. Nie jest testem diagnostycznym, lecz inwentarzem pozytywnego funkcjonowania, który należy interpretować łącznie z wywiadem klinicznym i innymi danymi z oceny.

Test RIASEC, czyli test typów zawodowych Hollanda, ocenia preferencje zawodowe danej osoby według 6 typów osobowości: realistycznego, badawczego, artystycznego, społecznego, przedsiębiorczego i konwencjonalnego.

PVQ-RR służy do pomiaru podstawowych wartości człowieka za pomocą konkretnych opisów osób. Jest szczególnie przydatny do zrozumienia motywacji i priorytetów danej osoby w różnych kontekstach kulturowych i osobistych.

ESQ-R to krótki kwestionariusz samoopisowy dotyczący funkcjonowania wykonawczego w życiu codziennym. Bada pięć istotnych klinicznie obszarów: zarządzanie planami, zarządzanie czasem, organizację, regulację emocji i regulację zachowania. Narzędzie pomaga psychologowi zidentyfikować mocne strony i trudności wpływające na naukę, pracę, samodzielność i codzienne przystosowanie, zwłaszcza w przypadku skarg na uwagę, impulsywności lub profili neurorozwojowych. Najlepiej sprawdza się w badaniach przesiewowych, konceptualizacji klinicznej, psychoedukacji i monitorowaniu zmian, a nie jako samodzielne narzędzie diagnostyczne.

Skala doświadczania wstydu (ESS) to kwestionariusz samoopisowy oceniający skłonność osoby do odczuwania wstydu w różnych wymiarach (zachowanie, wygląd i charakter). Mierzy częstotliwość i nasilenie doświadczanego wstydu, zapewniając psychologom rzetelne narzędzie do badania roli tego uczucia w psychopatologii.

Skala uwewnętrznionego wstydu (ISS) ocenia poziom uwewnętrznionego wstydu, ze szczególnym uwzględnieniem chronicznego poczucia wstydu i nieadekwatności. Stosuje się ją głównie w praktyce klinicznej do wykrywania problemów związanych z samooceną, lękiem społecznym i zaburzeniami przywiązania.

SDSC dla dzieci w wieku od 4 do 16 lat to kwestionariusz przesiewowy w kierunku zaburzeń snu u dzieci i młodzieży, wypełniany przez rodzica lub opiekuna na podstawie obserwacji z ostatnich sześciu miesięcy. Zwalidowana wersja francuska zawiera 25 pozycji i bada pięć istotnych klinicznie wymiarów: bezsenność, parasomnie, zaburzenia oddychania w czasie snu, niedający wypoczynku sen i nadmierną senność w ciągu dnia. Narzędzie jest szczególnie przydatne w psychologii, psychiatrii dzieci i młodzieży oraz w konsultacjach pediatrycznych, a także w identyfikacji trudności związanych z zaburzeniami neurorozwojowymi oraz z trudnościami emocjonalnymi, uwagi lub zachowania.

Skala motywacji w sporcie II mierzy różne rodzaje motywacji w kontekście sportowym, od motywacji wewnętrznej po formy regulacji zewnętrznej, a także amotywację. Często stosuje się ją, aby zrozumieć motywacje wpływające na zachowania sportowe.

URICA to kwestionariusz samoopisowy wywodzący się z transteoretycznego modelu zmiany, przeznaczony do oceny etapu motywacyjnego osoby w odniesieniu do problemu psychologicznego, uzależnienia lub problemu behawioralnego. Klasycznie bada cztery wymiary (prekontemplacja, kontemplacja, działanie i utrzymanie), aby oszacować gotowość do zmiany oraz ukierunkować wywiad kliniczny, przymierze terapeutyczne i wybór interwencji motywacyjnych. Szeroko stosowane w psychologii klinicznej, terapii uzależnień i badaniach naukowych, narzędzie to pomaga zidentyfikować ambiwalencję, opór wobec zmiany i zaangażowanie w proces terapeutyczny.

APS-R to skala samoopisowa mierząca wymiary perfekcjonizmu, w szczególności wysokie standardy, postrzegany nieład i dyskomfort związany z oczekiwaniami. Skala pozwala odróżnić perfekcjonizm adaptacyjny od nieadaptacyjnego.

SSQ6 to skrócona wersja narzędzia służącego do oceny postrzeganej dostępności otrzymywanego wsparcia społecznego i satysfakcji z niego. Dostarcza cennych informacji o sieci wsparcia osoby badanej i postrzeganej jakości tego wsparcia, przydatnych w diagnozie, wsparciu psychoterapeutycznym i badaniach naukowych.

TOSCA-3 to kwestionariusz samoopisowy mierzący samoświadomościowe reakcje emocjonalne, takie jak wstyd, poczucie winy, zakłopotanie i duma, w odpowiedzi na różne wyobrażone sytuacje społeczne. Pomaga badać wzorce reakcji emocjonalnych, które mogą być istotne w ocenie klinicznej lub w badaniach nad osobowością, empatią czy regulacją emocji.

VLQ to kwestionariusz samoopisowy wywodzący się z terapii akceptacji i zaangażowania (ACT), służący do oceny, w jakim stopniu osoba żyje zgodnie ze swoimi wartościami. Bada 10 centralnych obszarów życia, a następnie mierzy dla każdego z nich jego subiektywną ważność oraz stopień zgodności między tymi wartościami a działaniami rzeczywiście podejmowanymi w ciągu ostatniego tygodnia. W praktyce klinicznej pomaga zidentyfikować rozbieżności między osobistymi priorytetami a rzeczywistymi zachowaniami, doprecyzować kierunek pracy terapeutycznej, wspierać motywację do zmiany i śledzić postępy interwencji opartej na wartościach. Krótka, konkretna forma sprawia, że jest szczególnie przydatny w kontekstualnej psychoterapii behawioralnej, ocenie klinicznej i monitorowaniu postępów.

A-MISO-S to skala samoopisowa przeznaczona do oceny nasilenia mizofonii, zaburzenia charakteryzującego się negatywnymi reakcjami emocjonalnymi lub impulsywnymi zachowaniami w odpowiedzi na określone dźwięki. Kwestionariusz nawiązuje do formatów stosowanych w psychiatrii do oceny nasilenia objawów obsesyjnych.

Kwestionariusz postaw wobec problemów (QAP) to narzędzie służące do oceny postaw danej osoby w obliczu problemów. Pomaga zrozumieć, w jaki sposób osoba podchodzi do napotykanych trudności, unika ich lub je rozwiązuje w różnych kontekstach.

CARE to kwestionariusz samoopisowy przeznaczony do pomiaru tego, jak osoby badane postrzegają i poznawczo oceniają różne rodzaje zdarzeń ryzykownych, zwłaszcza związanych z używaniem alkoholu i innych substancji. Ocenia postrzegane prawdopodobieństwo, przewidywaną częstość, korzyści i możliwe konsekwencje zachowań ryzykownych.

Kwestionariusz driverów relacyjnych (znany też jako „kwestionariusz pięciu driverów”) to narzędzie oceny wywodzące się z analizy transakcyjnej, które pozwala zidentyfikować główne nakazy behawioralne, zwane „driverami”, kształtujące postawy relacyjne. Ukazuje wewnętrzne wzorce wpływające na sposoby działania i interakcji, aby pracować nad dostosowaniem zachowania oraz poprawą komunikacji i dobrostanu psychicznego.

DSQ-40 to krótki kwestionariusz samoopisowy badający świadome przejawy 20 mechanizmów obronnych i grupujący je w trzy style obronne: dojrzały, neurotyczny i niedojrzały. Stosuje się go głównie w psychologii klinicznej, psychiatrii i w badaniach, aby zidentyfikować nawykowe sposoby radzenia sobie z konfliktem wewnętrznym, lękiem i stresem oraz monitorować niektóre zmiany w psychoterapii. Jest prosty i szybki w użyciu, co czyni go przydatnym uzupełnieniem wywiadu klinicznego, zwłaszcza przy badaniu funkcjonowania osobowości. Sam nie jest narzędziem diagnostycznym, a jego wyniki cząstkowe należy interpretować ostrożnie, z uwzględnieniem kontekstu klinicznego i ogólnego poziomu cierpienia psychicznego.

EQCA to kwestionariusz służący do oceny poziomu samodzielności i przystosowania osoby w codziennym życiu. Mierzy różne obszary, takie jak komunikacja, umiejętności społeczne, samodzielność osobista i umiejętności praktyczne, aby lepiej zrozumieć funkcjonowanie adaptacyjne danej osoby. Test stosuje się w szczególności jako wsparcie diagnozy niepełnosprawności intelektualnej lub zaburzeń neurorozwojowych oraz do planowania interwencji i wsparcia.

MPFI-24 to krótki kwestionariusz samoopisowy wywodzący się z 60-pozycyjnego MPFI, przeznaczony do wielowymiarowego pomiaru elastyczności i nieelastyczności psychologicznej zgodnie z modelem heksafleksu terapii akceptacji i zaangażowania. Obejmuje 12 procesów, czyli 6 wymiarów elastyczności i 6 wymiarów nieelastyczności, po dwie pozycje na podskalę. Narzędzie przydaje się w klinicznych badaniach przesiewowych, budowaniu profilu funkcjonalnego, monitorowaniu postępów w psychoterapii i ocenie procesów zmiany. Jego główną zaletą jest krótka, a zarazem względnie pełna miara mechanizmów, na które oddziałuje ACT, w tym akceptacji, kontaktu z chwilą obecną, ja jako kontekstu, defuzji, kontaktu z wartościami i zaangażowanego działania, a także ich nieelastycznych odpowiedników.

PEC ocenia kompetencje emocjonalne zarówno intrapersonalne, jak i interpersonalne. Pomaga zrozumieć i przeanalizować, jak osoba postrzega, wykorzystuje, rozumie i reguluje własne emocje oraz emocje innych.

SoMe to rozbudowany kwestionariusz samoopisowy służący do badania, w jaki sposób osoba konstruuje sens swojego życia na podstawie konkretnych źródeł zaangażowania, wartości i doświadczeń. Ocenia 26 źródeł sensu oraz dwa centralne i odrębne wymiary: poczucie sensu i kryzys sensu. Narzędzie dostarcza zniuansowanego profilu zasobów egzystencjalnych pacjenta, a nie prostego wyniku ogólnego, co czyni je szczególnie przydatnym w psychologii klinicznej, poradnictwie egzystencjalnym, doradztwie zawodowym, badaniach nad dobrostanem oraz w badaniu okresów przejściowych lub okresów zwiększonej podatności. Pomaga zidentyfikować to, co podtrzymuje poczucie życia spójnego, ukierunkowanego, znaczącego i przeżywanego jako część większej całości, odróżniając je od doświadczenia pustki, frustracji lub utraty sensu. Źródła sensu grupuje się w szerokie wymiary, takie jak samotranscendencja, samorealizacja, porządek oraz dobrostan i więzi, często z rozróżnieniem transcendencji pionowej i poziomej.

SPAQ to kwestionariusz samoopisowy stosowany w badaniu przesiewowym w kierunku sezonowego zaburzenia afektywnego (SAD) oraz innych sezonowych wahań nastroju i zachowania. Mierzy częstość i nasilenie zmian nastroju, snu, apetytu, masy ciała, energii i aktywności społecznej w zależności od pory roku.

VVIQ to kwestionariusz samoopisowy dotyczący żywości wzrokowych wyobrażeń umysłowych. Szacuje, na ile osoba potrafi tworzyć wewnętrzne obrazy wyraźne, szczegółowe i bliskie rzeczywistej percepcji, przywołując różne znajome sceny. Narzędzie stosuje się w psychologii poznawczej, neuropsychologii i badaniach nad wyobrażeniami umysłowymi, zwłaszcza do badania różnic indywidualnych, od bardzo ubogich po bardzo żywe wyobrażenia. W praktyce klinicznej może uzupełniać badanie funkcjonowania reprezentacyjnego, strategii pamięciowych, wykorzystania wyobrażeń w psychoterapii oraz skarg związanych z brakiem lub nadmiarem wizualizacji umysłowej. Jego główną zaletą jest to, że dostarcza prostej, szybkiej i łatwej w użyciu miary subiektywnej.

CFQ to krótki kwestionariusz samoopisowy mierzący fuzję poznawczą, czyli skłonność do takiego uwikłania we własne myśli, że silnie kierują one emocjami, uwagą i zachowaniem. Stosuje się go głównie w ACT i w podejściach skoncentrowanych na elastyczności psychologicznej. Narzędzie bada w szczególności trudność w odłączeniu się od przykrych myśli, walkę z treściami psychicznymi i nadmierne miejsce przyznawane myślom w codziennym doświadczeniu. Jego krótka, 7-pozycyjna forma jest wersją najczęściej stosowaną przez psychologów, zarówno w praktyce klinicznej, jak i w badaniach, do badań przesiewowych, oceny wstępnej i monitorowania postępów w trakcie terapii.

FDS to kwestionariusz samoopisowy służący do pomiaru nietolerancji frustracji w ramach racjonalno-emotywnej terapii behawioralnej (REBT). Bada, jak osoba reaguje psychicznie, gdy postrzega przykrą emocję, wysiłek, niedogodność, niesprawiedliwość lub przeszkodę w realizacji celów jako trudną do zniesienia. Najczęściej stosowana w psychologii klinicznej wersja obejmuje 28 pozycji podzielonych na cztery wymiary przydatne w klinicznych badaniach przesiewowych: nietolerancję emocji, nietolerancję dyskomfortu, roszczeniowość i frustrację związaną z osiągnięciami. Narzędzie jest szczególnie przydatne do pogłębionej oceny sztywnych przekonań typu „nie zniosę tego”, lepszego zrozumienia niektórych trudności w regulacji emocji, prokrastynacji, gniewu lub podatności na stres oraz ukierunkowania pracy poznawczej w psychoterapii.

ICI-80 służy do oceny umiejętności i skuteczności komunikacji interpersonalnej. Bada w szczególności aktywne słuchanie, wyrażanie emocji, empatię, asertywność, komunikację werbalną i niewerbalną oraz radzenie sobie z konfliktami. Pozwala zidentyfikować mocne strony osoby i obszary do poprawy w jej interakcjach społecznych i zawodowych.

Kwestionariusz unikania poznawczego (CAQ) służy do oceny skłonności do stosowania strategii unikania poznawczego w radzeniu sobie ze stresującymi myślami lub sytuacjami. To przydatne narzędzie dla psychologów, którzy chcą zrozumieć mechanizmy unikania u swoich pacjentów, często obserwowane w zaburzeniach lękowych i depresyjnych.

OHQ to samoopisowa skala subiektywnego szczęścia i ogólnego dobrostanu psychicznego. Ta 29-pozycyjna wersja została zaprojektowana jako bardziej jednorodna i łatwiejsza w użyciu forma niż pierwotny inwentarz. Dostarcza wyniku ogólnego na podstawie stwierdzeń dotyczących w szczególności afektu pozytywnego, satysfakcji z życia, energii, poczucia kontroli, sensu życia i jakości relacji z innymi. OHQ jest szczególnie przydatny w badaniach, psychologii pozytywnej, niediagnostycznej ocenie klinicznej i monitorowaniu interwencji ukierunkowanych na dobrostan. Nie zastępuje oceny klinicznej i najlepiej interpretować go łącznie z wywiadem i innymi miarami emocji lub jakości życia.

Ten test pozwala szybko zidentyfikować dominujące drivery pacjenta („Zadowalaj innych”, „Bądź doskonały”, „Bądź silny”, „Spiesz się”, „Staraj się bardziej”), czyli wewnętrzne nakazy, które kierują jego zachowaniem, radzeniem sobie ze stresem i relacjami z innymi. Pomaga lepiej zrozumieć mechanizmy radzenia sobie i ukryte przekonania, które mogą podtrzymywać niektóre trudności psychiczne.

C-NIP to krótki kwestionariusz samoopisowy służący do określenia preferencji pacjenta dotyczących sposobu prowadzenia psychoterapii lub poradnictwa. Pomaga doprecyzować oczekiwany styl pracy terapeuty w czterech klinicznie przydatnych wymiarach: kierowanie przez terapeutę wobec kierowania przez klienta, intensywność emocjonalna wobec powściągliwości emocjonalnej, orientacja na przeszłość wobec orientacji na teraźniejszość oraz ciepłe wsparcie wobec ukierunkowanej konfrontacji. Jego główna wartość polega na uporządkowaniu wczesnej rozmowy o tym, co najlepiej odpowiada pacjentowi, aby dostosować opiekę, wspierać przymierze terapeutyczne i sprzyjać podejściu rzeczywiście skoncentrowanemu na osobie.