Lęk: 47 kwestionariuszy i skal psychometrycznych

GAD-7 to narzędzie przesiewowe służące do oceny nasilenia uogólnionego zaburzenia lękowego u dorosłych. Mierzy częstość objawów lękowych w ciągu ostatnich dwóch tygodni.

Inwentarz zniekształceń poznawczych bada główne wzorce myślenia, nad którymi pracuje się w terapii poznawczo-behawioralnej. Każde zniekształcenie jest oceniane za pomocą pięciu pozycji osadzonych w różnych kontekstach, co pozwala odróżnić stałą tendencję poznawczą od reakcji związanej z konkretną sytuacją. Narzędzie, pomyślane jako wsparcie obserwacji klinicznej, ułatwia formułowanie hipotez, ukierunkowuje wywiad i pomaga wyznaczyć cele pracy nad restrukturyzacją poznawczą.

DASS-21 to narzędzie oceny psychologicznej, które mierzy poziom depresji, lęku i stresu. Służy do oceny tych stanów u dorosłych i jest często stosowane w praktyce klinicznej i w badaniach naukowych do monitorowania zmian w objawach.

ASTA-20 to narzędzie służące do odrębnego pomiaru lęku jako stanu (reaktywnego i sytuacyjnego) oraz lęku jako cechy (stałej skłonności dyspozycyjnej). Bada różne składowe doświadczenia lęku, takie jak pobudzenie fizjologiczne, napięcie emocjonalne, postrzeganie zagrożenia, negatywne antycypacje, trudności w regulacji i wrażliwość na niepewność, co pozwala na zróżnicowaną analizę bieżących przejawów lęku i zwykłego funkcjonowania lękowego.

SCAS to kwestionariusz samoopisowy mierzący nasilenie objawów lękowych u dzieci i młodzieży zgodnie z kryteriami DSM-IV. Narzędzie pozwala rozróżnić poszczególne zaburzenia lękowe (zaburzenie paniczne/agorafobia, lęk separacyjny, fobia społeczna, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, lęk uogólniony, fobia specyficzna), co pomaga ukierunkować diagnozę i interwencję.

HADS to narzędzie do wykrywania możliwych przypadków lęku i depresji. Zaprojektowano je tak, aby pacjenci mogli wypełnić je samodzielnie, łatwo i szybko, co pozwala pracownikom ochrony zdrowia rozpoznawać częste zaburzenia emocjonalne u pacjentów hospitalizowanych i leczonych ambulatoryjnie.

SCARED to kwestionariusz wypełniany przez rodzica, służący do przesiewowej oceny objawów lękowych u dziecka lub nastolatka. Rodzic ocenia zachowanie dziecka w ciągu ostatnich 3 miesięcy, co pozwala wskazać różne zaburzenia lękowe: zaburzenie paniczne, lęk uogólniony, lęk separacyjny, fobię społeczną oraz odmowę chodzenia do szkoły na tle lękowym.

BAI to kwestionariusz samoopisowy służący do pomiaru nasilenia lęku u dorosłych. Jest często stosowany w praktyce klinicznej do oceny zmian nasilenia lęku w czasie lub skuteczności interwencji. Odróżnia lęk od depresji, koncentrując się głównie na somatycznych i subiektywnych objawach lęku.

STAI to uznane narzędzie do oceny poziomu lęku, które odróżnia lęk przejściowy, związany z bieżącą sytuacją (lęk jako stan), od lęku bardziej ogólnego i przewlekłego (lęk jako cecha). Test jest szeroko stosowany w praktyce klinicznej w diagnozie zaburzeń lękowych, a także w badaniach naukowych nad skutkami lęku.

MASC-2 to standaryzowany kwestionariusz samoopisowy służący do pomiaru i zrozumienia różnych aspektów lęku u dzieci i młodzieży. Obejmuje kilka podskal oceniających różne wymiary, takie jak lęk społeczny, lęk separacyjny, lęki związane z objawami fizycznymi i osiągnięcia szkolne.

ECI-4 to kwestionariusz służący do zbierania od rodziców lub wychowawców informacji o zachowaniu małych dzieci (w wieku od 3 do 6 lat) w odniesieniu do różnych zaburzeń psychicznych według kryteriów DSM-IV. Pozwala na szybkie przesiewowe wykrycie objawów związanych z zaburzeniami zachowania, zaburzeniami lękowymi, zaburzeniami ze spektrum autyzmu, zaburzeniami nastroju i innymi zaburzeniami o wczesnym początku.

R-CMAS (Revised Children's Manifest Anxiety Scale) to test oceny lęku dla dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 19 lat. Składa się z 37 prostych pytań i pomaga określić poziom lęku przejawianego w trzech obszarach: lęku fizjologicznego, zamartwiania się i koncentracji. Narzędzie jest łatwe w użyciu i pozwala szybko ocenić objawy lęku, aby lepiej dostosować interwencję.

Skala katastrofizacji bólu to narzędzie służące do oceny stopnia, w jakim dana osoba katastrofizuje odczuwany ból. Ocenia trzy główne wymiary: ruminację, wyolbrzymianie i bezradność. To przydatne narzędzie do zrozumienia psychologicznego wpływu bólu przewlekłego na pacjentów.

ADIS-5 to referencyjny częściowo ustrukturyzowany wywiad diagnostyczny stosowany przez psychologów i innych klinicystów do oceny zaburzeń lękowych i pokrewnych według kryteriów DSM-5. Pozwala na pogłębione badanie objawów, diagnozę różnicową, ocenę zaburzeń współwystępujących, unikania, subiektywnego dystresu i wpływu na funkcjonowanie. Szeroko stosowany w specjalistycznej praktyce klinicznej i w badaniach naukowych, pomaga stawiać rzetelne rozpoznania, ustalać priorytety problemów klinicznych i ukierunkować decyzje terapeutyczne. Jego modułowa budowa pozwala dostosować badanie do występujących objawów, co czyni go szczególnie przydatnym narzędziem do kompleksowej oceny zaburzeń lękowych u dorosłych.

Kwestionariusz służy do oceny lęku społecznego i unikania w różnych sytuacjach społecznych. Opracował go psychiatra Michael Liebowitz, aby ułatwić diagnozę zaburzenia lęku społecznego i ocenę jego nasilenia. Narzędzie pozwala klinicystom mierzyć zarówno lęk, jak i zachowania unikowe, co pomaga w podejmowaniu decyzji terapeutycznych i w monitorowaniu postępów pacjentów w czasie.

DASS-42 to psychometryczne narzędzie samoopisowe służące do oceny depresji, lęku i stresu u dorosłych. Składa się z trzech odrębnych podskal liczących po 14 pozycji, co pozwala na szczegółową i odrębną ocenę tych trzech wymiarów cierpienia psychicznego.

RCADS-47 to kwestionariusz samoopisowy służący do oceny objawów lęku i depresji u dzieci i młodzieży. Mierzy różne rodzaje zaburzeń lękowych (zaburzenie paniczne, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, fobia społeczna, fobia specyficzna, zaburzenie depresyjne większe) zgodnie z kryteriami DSM, oferując szczegółowy obraz kliniczny zaburzeń emocjonalnych u młodych ludzi.

SPIN to narzędzie samoopisowe służące do badań przesiewowych i oceny nasilenia objawów fobii społecznej (zaburzenia lęku społecznego). Zapewnia klinicystom standaryzowaną miarę do diagnozy, monitorowania i oceny skuteczności interwencji terapeutycznych.

Skala nietolerancji niepewności (IUS) to narzędzie psychometryczne służące do pomiaru trudności w tolerowaniu niepewności, czyli niezdolności do zaakceptowania myśli, że przyszłe wydarzenia mogą być nieprzewidywalne lub niejednoznaczne.

Skala oceny lęku Hamiltona (HAM-A) służy do oceny nasilenia lęku u dorosłych pacjentów na podstawie częściowo ustrukturyzowanego wywiadu. Stosuje ją głównie klinicysta; pozwala odróżnić psychiczne i somatyczne objawy lęku. Wykorzystuje się ją zarówno w monitorowaniu klinicznym, jak i w badaniach naukowych do oceny skuteczności interwencji terapeutycznych.

Mini-CERTS to krótki kwestionariusz mierzący poznawcze strategie regulacji emocji, skupiający się głównie na ruminacji i myśleniu ukierunkowanym na kontrolę. Pozwala szybko ocenić nasilenie powtarzającego się przetwarzania myśli oraz związanych z nim trudności w radzeniu sobie z emocjami, zwłaszcza w kontekście zaburzeń lękowych i depresyjnych.

MCQ-30 to kwestionariusz samoopisowy oceniający przekonania metapoznawcze, które mają duże znaczenie dla rozumienia i leczenia zaburzeń psychicznych, takich jak zaburzenia lękowe i depresyjne. Składa się z pięciu podwymiarów, które pozwalają analizować różne aspekty myśli dotyczących samego myślenia.

SBQ to narzędzie oceny służące do analizy zachowań, które dana osoba podejmuje, gdy odczuwa lęk w sytuacjach społecznych lub gdy przewiduje takie sytuacje. Jego głównym celem jest dokładna i szczegółowa ocena strategii behawioralnych stosowanych w radzeniu sobie z lękiem społecznym. Zachowania te mogą obejmować mechanizmy unikania, starania o ukrycie objawów lub strategie mające na celu kontrolowanie fizycznych czy emocjonalnych przejawów lęku.

Skala lęku przed śmiercią (DAS) Templera to kwestionariusz samoopisowy oceniający poziom lęku, jaki osoba odczuwa w związku ze śmiercią. Jest szeroko stosowanym narzędziem w psychologii klinicznej i badaniach naukowych, służącym do ilościowego określenia lęku przed śmiercią i lepszego zrozumienia jego wpływu na funkcjonowanie psychiczne.

PAQ-IV to kwestionariusz samoopisowy zbierający szczegółowe informacje o częstotliwości, nasileniu i charakterystyce napadów paniki, zgodnie z kryteriami DSM-IV. Pomaga odróżnić zaburzenie paniczne od innych zaburzeń lękowych i dostarcza klinicystom kluczowych danych do diagnozy i opracowania planu leczenia.

SCQ ocenia częstość i siłę myśli automatycznych pojawiających się w lękotwórczych sytuacjach społecznych. Pomaga rozpoznać negatywne wzorce myślenia związane z lękiem przed oceną lub odrzuceniem. Kwestionariusz jest szczególnie przydatny w ocenie lęku społecznego.

ASIC to kwestionariusz samoopisowy mierzący wrażliwość lękową u dzieci. Pozwala określić nasilenie lęku przed doznaniami cielesnymi związanymi z lękiem, co jest przydatne w diagnozie, planowaniu leczenia lub ocenie postępów w trakcie terapii.

TCQ to kwestionariusz samoopisowy mierzący strategie, których osoba używa, aby kontrolować niechciane i natrętne myśli. Pozwala określić mechanizmy poznawcze zaangażowane w radzenie sobie z myślami natrętnymi, często badane w zaburzeniach lękowych i obsesyjno-kompulsyjnych. Ocenia się pięć wymiarów: odwracanie uwagi, skupienie na sobie, karanie, troskę o kontakty społeczne i ponowną ocenę.

Kwestionariusz lęku egzystencjalnego (ExIS) to narzędzie samoopisowe służące do pomiaru lęku egzystencjalnego w różnych obszarach, takich jak lęk przed śmiercią, samotność, absurd i wolność. W praktyce klinicznej pomaga określić nasilenie i źródła lęku egzystencjalnego, zwłaszcza u młodzieży i młodych dorosłych.

ACQ to narzędzie samoopisowe mierzące postrzeganą zdolność osoby do kontrolowania zdarzeń, reakcji wewnętrznych i sytuacji związanych z lękiem. Ocenia jeden z kluczowych czynników biorących udział w powstawaniu i podtrzymywaniu zaburzeń lękowych, a mianowicie poczucie braku wpływu na własny lęk.

Skala oceny fobii społecznej (SPRS) to narzędzie oceny służące do pomiaru nasilenia fobii społecznej u pacjentów. Jest łatwa do zrozumienia i wypełnienia, a pomaga ocenić wpływ fobii na codzienne funkcjonowanie danej osoby. Stosuje się ją zwłaszcza w monitorowaniu terapii, aby mierzyć zmiany objawów w czasie.

Ten kwestionariusz samoopisowy służy do wykrywania objawów uogólnionego zaburzenia lękowego. Obejmuje kluczowe wymiary GAD, takie jak nadmierne zamartwianie się, jego częstość, trudności z jego kontrolowaniem oraz objawy somatyczne. Ten krótki kwestionariusz pozwala na rzetelne badanie przesiewowe w kierunku skłonności lękowych i daje klinicyście podstawę do dalszej oceny lub do ukierunkowania leczenia.

Kwestionariusz doznań cielesnych (BSQ) to narzędzie służące do pomiaru nasilenia i częstości doznań cielesnych, które dana osoba wiąże z lękiem. Ocenia lęki somatyczne często obserwowane u pacjentów z zaburzeniem panicznym i innymi zaburzeniami lękowymi.

RSQ to kwestionariusz samoopisowy oceniający wrażliwość na odrzucenie interpersonalne. Przedstawia 18 hipotetycznych sytuacji z udziałem osób znaczących lub ważnych w relacjach (na przykład przyjaciół, rodziców, nauczyciela, partnera romantycznego, znajomego) i mierzy łącznie lęk przed możliwym odrzuceniem oraz oczekiwanie akceptacji. Opracowany pierwotnie z udziałem studentów i młodych dorosłych, pomaga psychologowi zidentyfikować podatność w relacjach, przejawiającą się lękowym antycypowaniem odrzucenia, co jest przydatne w badaniu trudności w przywiązaniu, konfliktów w związkach i niektórych mieszanych dolegliwości lękowo-depresyjnych.

ASI-3 to narzędzie samoopisowe mierzące wrażliwość lękową, czyli lęk przed doznaniami związanymi z lękiem, wynikający z przekonań o ich potencjalnie szkodliwych konsekwencjach. Test składa się z 18 pozycji pogrupowanych w trzy podskale (fizyczną, poznawczą, społeczną) i jest często stosowany do oceny czynnika podatności na zaburzenia lękowe.

Skala podatności na nudę (BPS) to narzędzie samoopisowe służące do pomiaru skłonności do odczuwania nudy w różnych sytuacjach. Ocenia poziom chronicznej nudy, która może wiązać się z różnymi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak depresja czy lęk. Skala jest często stosowana w badaniach naukowych i praktyce klinicznej, aby lepiej zrozumieć źródła i konsekwencje nudy u dorosłych.

WBSI to kwestionariusz samoopisowy służący do pomiaru skłonności do celowego tłumienia niechcianych myśli. Jest często stosowany do oceny procesów poznawczych związanych z tłumieniem myśli, które mogą odgrywać rolę w zaburzeniach lękowych i obsesyjno-kompulsyjnych. Jego nazwa nawiązuje do słynnego eksperymentu Daniela Wegnera, w którym uczestnicy poproszeni o to, by nie myśleć o białym niedźwiedziu, paradoksalnie myśleli o nim częściej.

Kwestionariusz oceny agorafobii to narzędzie diagnostyczne służące do pomiaru nasilenia agorafobii. Ocenia reakcje emocjonalne i behawioralne pacjentów na sytuacje, które mogą wywoływać strach lub lęk.

Kwestionariusz „Po co się martwić?” (WW-II) ocenia pozytywne przekonania na temat zamartwiania się, identyfikując funkcje, jakie dana osoba może mu przypisywać (rozwiązywanie problemów, motywacja, zapobieganie itp.). Pozwala psychologom lepiej zrozumieć, jak pacjenci postrzegają i uzasadniają swoje zmartwienia. Narzędzie ułatwia w ten sposób eksplorację kliniczną i dostosowanie strategii terapeutycznych ukierunkowanych na lęk i ruminacje.

SCI-SAS to ustrukturyzowany wywiad kliniczny przeznaczony do oceny objawów lęku separacyjnego, głównie u dorosłych, z retrospektywnym badaniem przejawów w dzieciństwie i objawów w dorosłości. Pomaga psychologowi lub psychiatrze obiektywnie udokumentować występowanie, nasilenie i wpływ objawów związanych z rozłąką z figurą przywiązania. Narzędzie jest szczególnie przydatne w identyfikacji zaburzenia lęku separacyjnego u dorosłych, w diagnozie różnicowej z innymi zaburzeniami lękowymi oraz w pogłębionej ocenie klinicznej w ramach specjalistycznych konsultacji.

DTS to kwestionariusz samoopisowy służący do pomiaru postrzeganej tolerancji dystresu emocjonalnego, czyli zdolności osoby do znoszenia, oceniania i regulowania negatywnych stanów afektywnych. Narzędzie bada cztery uzupełniające się wymiary: tolerancję, pochłonięcie uwagi, ocenę dystresu oraz wysiłki regulacyjne. Szeroko stosowane w psychologii klinicznej i w badaniach, pomaga zidentyfikować transdiagnostyczną podatność obecną w zaburzeniach lękowych, zachowaniach nałogowych, trudnościach w regulacji emocji i różnych formach cierpienia psychicznego. Samo nie pozwala postawić diagnozy, ale stanowi użyteczny punkt odniesienia w ocenie funkcjonowania emocjonalnego i monitorowaniu postępów klinicznych.

GAD-SBQ to narzędzie samoopisowe służące do identyfikacji i pomiaru zachowań zabezpieczających swoiście związanych z uogólnionym zaburzeniem lękowym. Osoby z tym zaburzeniem często stosują je, aby zmniejszyć odczuwany lęk, ale paradoksalnie mogą one w dłuższej perspektywie podtrzymywać lub nasilać objawy lękowe.

Test Fobia, panika, lęk uogólniony (PPAG) to narzędzie psychometryczne służące do oceny obecności i nasilenia zaburzeń lękowych. Pozwala rozpoznać objawy fobii specyficznych, charakteryzujących się irracjonalnym lękiem przed określonymi obiektami lub sytuacjami. Mierzy również zaburzenie paniczne, przejawiające się nagłymi napadami paniki, oraz uogólnione zaburzenie lękowe (GAD), objawiające się nadmiernym i utrzymującym się zamartwianiem się. Badanie można powtarzać, aby porównać stan wyjściowy, okres leczenia i okres obserwacji po leczeniu. Test odpowiada kryteriom diagnostycznym DSM-IV.

Skala przyszłych zdarzeń (FES) to narzędzie samoopisowe badające skłonność osoby do przewidywania lub wyobrażania sobie pozytywnych i negatywnych zdarzeń we własnej przyszłości. Stosuje się ją głównie w badaniach klinicznych nad depresją, optymizmem i lękiem, do oceny tendencyjności w przewidywaniu przyszłości.

ECAP to skala samoopisowa dla dzieci i młodzieży w wieku od 8 do 17 lat, służąca do identyfikacji lęków i lęku fobicznego. Bada zarówno ogólne nasilenie lęków, jak i ich wpływ na zachowanie, zwłaszcza poprzez unikanie określonych sytuacji. Narzędzie dostarcza wyniku ogólnego oraz kilku istotnych klinicznie wymiarów: unikania fobicznego, obrazu siebie i poczucia kompetencji, relacji z grupą rówieśniczą oraz lęku przed zagrożeniami dla integralności fizycznej dziecka lub jego rodziców. W praktyce ECAP może pomóc psychologowi zobiektywizować przejawy lęku, wskazać obszary podatności i ukierunkować diagnozę kliniczną lub prowadzenie terapii.

Narzędzie opracowano do pomiaru nasilenia i częstości zamartwiania się. Stworzone w 1990 roku przez Meyera, Millera, Metzgera i Borkovca, jest szeroko stosowane do wykrywania nadmiernego zamartwiania się, charakterystycznego dla zaburzeń lękowych, zwłaszcza uogólnionego zaburzenia lękowego.

Kwestionariusz unikania poznawczego (CAQ) służy do oceny skłonności do stosowania strategii unikania poznawczego w radzeniu sobie ze stresującymi myślami lub sytuacjami. To przydatne narzędzie dla psychologów, którzy chcą zrozumieć mechanizmy unikania u swoich pacjentów, często obserwowane w zaburzeniach lękowych i depresyjnych.