Trudności interpersonalne: 19 kwestionariuszy i skal psychometrycznych

SSI to narzędzie samoopisowe służące do pomiaru umiejętności społecznych w sześciu obszarach: ekspresywności emocjonalnej, wrażliwości emocjonalnej, kontroli emocjonalnej, ekspresywności społecznej, wrażliwości społecznej i kontroli społecznej. Pozwala psychologom ocenić mocne i słabe strony osoby w zakresie komunikacji interpersonalnej i przystosowania społecznego.

ECR-R to narzędzie do oceny stylów przywiązania w bliskich związkach poprzez pomiar dwóch głównych wymiarów: lęku i unikania.

ASQ-SF to narzędzie samoopisowe mierzące style przywiązania u dorosłych, w szczególności wymiary unikający i lękowy. Opiera się na 5 podskalach, które pozwalają dokładniej zbadać dynamikę relacji, np. potrzebę aprobaty czy dyskomfort związany z bliskością. Wymiarowa struktura i normy kliniczne sprawiają, że jest to przydatne narzędzie wzbogacające konceptualizację przypadku i ukierunkowujące interwencje terapeutyczne skoncentrowane na relacjach interpersonalnych.

ASCQ to narzędzie samoopisowe pozwalające określić styl przywiązania osoby w trzech głównych wymiarach: bezpiecznym, zaabsorbowanym i unikającym. Kwestionariusz jest stosowany w badaniach naukowych i praktyce klinicznej do badania, jak postrzegane są relacje interpersonalne w dorosłości.

Wywiad dotyczący stylu przywiązania (ASI) to wywiad częściowo ustrukturyzowany przeznaczony do oceny stylów przywiązania u dorosłych, skupiający się na doświadczeniach interpersonalnych i sieciach wsparcia. Pozwala na szczegółową ocenę bezpieczeństwa przywiązania na podstawie aktualnych interakcji społecznych, postrzeganego wsparcia i obecnych relacji.

AQC to narzędzie samoopisowe służące do pomiaru aleksytymii u dzieci. Wywodzi się z Torontońskiej skali aleksytymii (TAS-20), ale zostało dostosowane do dzieci. Ocenia trudności w identyfikowaniu i opisywaniu emocji oraz myślenie zorientowane na zewnątrz. Kwestionariusz jest stosowany zwłaszcza w psychologii rozwojowej i psychiatrii dzieci i młodzieży.

MAQ to kwestionariusz samoopisowy przeznaczony do pomiaru stylów i jakości przywiązania zgodnie z głównymi stylami opisywanymi w teoriach przywiązania dorosłych. Obejmuje kilka wymiarów, w tym przywiązanie bezpieczne, zaabsorbowane, unikające i lękowe. Jest często stosowany zarówno w badaniach naukowych, jak i w praktyce klinicznej do oceny charakteru relacji przywiązania osoby dorosłej.

RSQ to kwestionariusz samoopisowy oceniający wrażliwość na odrzucenie interpersonalne. Przedstawia 18 hipotetycznych sytuacji z udziałem osób znaczących lub ważnych w relacjach (na przykład przyjaciół, rodziców, nauczyciela, partnera romantycznego, znajomego) i mierzy łącznie lęk przed możliwym odrzuceniem oraz oczekiwanie akceptacji. Opracowany pierwotnie z udziałem studentów i młodych dorosłych, pomaga psychologowi zidentyfikować podatność w relacjach, przejawiającą się lękowym antycypowaniem odrzucenia, co jest przydatne w badaniu trudności w przywiązaniu, konfliktów w związkach i niektórych mieszanych dolegliwości lękowo-depresyjnych.

BVAQ (Kwestionariusz aleksytymii Bermonda-Vorsta) to narzędzie samoopisowe mierzące poziom aleksytymii. Bada pięć wymiarów: trudność w werbalizowaniu emocji, trudność w identyfikowaniu emocji, operacyjny styl myślenia, ubogą wyobraźnię oraz obniżone pobudzenie emocjonalne. Ma zapewnić szczegółową ocenę zdolności osoby badanej do rozpoznawania i wyrażania emocji.

SPSSE ocenia poziom przekonania osoby o własnej zdolności do skutecznego radzenia sobie w różnorodnych sytuacjach społecznych. Stosuje się ją zwłaszcza do pomiaru społecznego poczucia własnej skuteczności u młodzieży i młodych dorosłych w kontekście klinicznym lub badawczym; pomaga też wskazać potencjalne trudności w interakcjach społecznych.

RSQ to kwestionariusz samoopisowy służący do oceny stylów przywiązania u dorosłych zgodnie z czterokategorialnym modelem Bartholomew i Horowitza. Narzędzie pozwala określić styl bezpieczny, zaabsorbowany, odrzucający lub lękowy w relacjach z innymi.

Test profilu relacji (RPT) to narzędzie samoopisowe służące do oceny trzech ogólnych stylów relacyjnych u dorosłych: autonomii, zależności i pragnienia, by ktoś się nami opiekował. Stosowany głównie do rozumienia dynamiki interpersonalnej, pomaga lepiej rozpoznać problematyczne wzorce relacyjne, które mogą leżeć u podłoża różnych form psychopatologii.

IDI to kwestionariusz samoopisowy służący do pomiaru zależności interpersonalnej, czyli skłonności do wyraźnego poszukiwania u innych wsparcia, otuchy i potwierdzenia. Klasycznie bada trzy wymiary: emocjonalne poleganie na drugiej osobie, brak pewności siebie w sytuacjach społecznych oraz dążenie do autonomii. Pomaga rozpoznać styl relacyjny charakteryzujący się potrzebą wsparcia, trudnością w samodzielnym funkcjonowaniu, lękiem przed rozstaniem lub niską pewnością siebie w interakcjach.

RSAS to kwestionariusz samoopisowy mierzący cechę, przeznaczony do pomiaru anhedonii społecznej, czyli obniżonej przyjemności, zainteresowania i zaangażowania w relacje interpersonalne. Należy do skal podatności na psychozę Chapmanów i jest stosowany głównie u dorosłych do badania schizotypii negatywnej, wycofania społecznego i niektórych profili podatności na zaburzenia ze spektrum schizofrenii. W praktyce klinicznej pomaga psychologowi zobiektywizować trwały brak zainteresowania kontaktami społecznymi i odróżnić go od zwykłego zahamowania społecznego, lęku społecznego czy stanu depresyjnego, nie zastępując wywiadu klinicznego ani diagnozy.

ADA to krótka skala samoopisowa przeznaczona do pomiaru przejawów przywiązania zdezorganizowanego u dorosłych. Bada w szczególności dezorientację w relacjach przywiązania, sprzeczne ruchy zbliżania się i unikania oraz trudności w regulacji przeżyć emocjonalnych w bliskich relacjach. Narzędzie jest przydatne głównie w badaniach naukowych i praktyce klinicznej do identyfikacji trudności w przywiązaniu w relacjach intymnych lub znaczących, zwykle obok innych kwestionariuszy i wywiadu klinicznego. Samo w sobie nie stanowi rozpoznania i nie zastępuje pogłębionej oceny, takiej jak wywiad dotyczący przywiązania.

ESQ to kwestionariusz samoopisowy osadzony w ramach analizy transakcyjnej, przeznaczony do badania, w jaki sposób osoba korzysta z głównych stanów ego w codziennym funkcjonowaniu. Narzędzie zwykle służy do oszacowania względnego udziału pięciu wymiarów funkcjonalnych często opisywanych w analizie transakcyjnej: Rodzica Krytycznego, Rodzica Opiekuńczego, Dorosłego, Wolnego Dziecka i Dziecka Przystosowanego. W praktyce klinicznej może pomóc psychologowi uporządkować badanie stylów relacyjnych, wzorców regulacji emocji, nawykowych reakcji na stres i skryptów interpersonalnych. ESQ stosuje się głównie jako narzędzie przesiewowe i wsparcie refleksji klinicznej, obok wywiadu, a nie jako samodzielne narzędzie diagnostyczne.

IIP-32 służy do identyfikacji i ilościowej oceny klinicznie istotnych trudności w relacjach u dorosłych. Bada dystres związany z funkcjonowaniem interpersonalnym w 8 obszarach modelu kołowego (cyrkumpleksowego), takich jak kontrola, chłód, zahamowanie społeczne, brak asertywności czy nadmierna uległość. W praktyce klinicznej pomaga obiektywnie określić profil relacyjny pacjenta, ukierunkować analizę funkcjonalną, monitorować postępy psychoterapii i dokumentować zmiany w trakcie leczenia. Dzięki krótkiej formie jest szczególnie przydatny podczas konsultacji, wstępnej oceny i powtarzanych pomiarów.

SCS-R to kwestionariusz samoopisowy złożony z 20 pozycji, mierzący subiektywne poczucie bliskości, przynależności i więzi ze światem społecznym. Ocenia, w jakim stopniu osoba czuje się związana z innymi, swobodna w relacjach i zintegrowana ze swoim otoczeniem społecznym, a jednocześnie pozwala zidentyfikować doświadczenia dystansu, izolacji lub odłączenia. Opracowana i zwalidowana pierwotnie w grupie studentów, jest szeroko stosowana w psychologii klinicznej, psychologii zdrowia i w badaniach do badania postrzeganej jakości więzi społecznych, śledzenia ich zmian w czasie oraz analizy ich związku z samotnością, samooceną, dystresem psychicznym czy przystosowaniem psychospołecznym. Nie jest narzędziem diagnostycznym, lecz miarą wymiarową przydatną w klinicznych badaniach przesiewowych, ocenie przed interwencją i po niej oraz monitorowaniu czynników ochronnych związanych ze wsparciem w relacjach i poczuciem przynależności.

Kwestionariusz relacji (RQ) to proste narzędzie do oceny stylów przywiązania u dorosłych. Opiera się na czterokategorialnym modelu zaproponowanym przez Bartholomew i Horowitza (styl bezpieczny, zaabsorbowany, oddalający, lękowy) i w bardzo krótkiej formie pozwala na samoocenę typu przywiązania za pomocą jednej reprezentatywnej pozycji dla każdego stylu.