Zaburzenie paniczne: 4 kwestionariusze i skale psychometryczne
Kwestionariusze zaburzenia panicznego to narzędzia psychometryczne, które mierzą częstość i nasilenie napadów paniki oraz lęk antycypacyjny. Ułatwiają badanie przesiewowe, ocenę nasilenia i monitorowanie przebiegu terapii.
PDSS
Skala nasilenia zaburzenia panicznego (PDSS)
PDSS to narzędzie służące do oceny nasilenia objawów związanych z zaburzeniem panicznym. Mierzy różne aspekty napadów paniki i ich wpływ na ogólne samopoczucie danej osoby.
PAQ-IV
Kwestionariusz napadów paniki, wersja IV (PAQ-IV)
PAQ-IV to kwestionariusz samoopisowy zbierający szczegółowe informacje o częstotliwości, nasileniu i charakterystyce napadów paniki, zgodnie z kryteriami DSM-IV. Pomaga odróżnić zaburzenie paniczne od innych zaburzeń lękowych i dostarcza klinicystom kluczowych danych do diagnozy i opracowania planu leczenia.
APPQ
Kwestionariusz paniki i fobii z Albany (APPQ)
Kwestionariusz paniki i fobii z Albany (APPQ) to narzędzie samoopisowe służące do pomiaru nasilenia objawów paniki oraz unikania agorafobicznego, społecznego i interoceptywnego u dorosłych. Jest szczególnie przydatny w diagnozie różnicowej i ocenie nasilenia fobii oraz zaburzenia panicznego.
PAS-SR
Kwestionariusz samoopisowy spektrum lęku panicznego i agorafobii (PAS-SR)
PAS-SR to kwestionariusz samoopisowy przeznaczony do szerokiego badania spektrum paniczno-agorafobicznego u dorosłych. Nie ogranicza się do kategorialnych kryteriów zaburzenia panicznego lub agorafobii, lecz rejestruje także przejawy subkliniczne, nietypowe, temperamentalne i towarzyszące, występujące w ciągu całego życia. Narzędzie jest przydatne w klinicznej identyfikacji wymiarów lęku związanych ze spektrum paniczno-agorafobicznym, w badaniu współwystępowania zaburzeń, zwłaszcza z zaburzeniami nastroju, oraz w doprecyzowaniu profilu objawów wykraczającego poza ścisłe rozpoznanie według DSM. Może pomóc psychologowi obiektywnie ocenić obciążenie objawami w ciągu życia, uporządkować wywiad kliniczny i zidentyfikować często niedoceniane obszary podatności.
Najczęściej zadawane pytania
Napad paniki czy zaburzenie paniczne?
Napad paniki to pojedynczy epizod intensywnego strachu. Zaburzenie paniczne oznacza nawracające, nieoczekiwane napady, którym towarzyszy utrzymująca się obawa przed ich powrotem.
Jaką skalę wybrać przy zaburzeniu panicznym?
To zależy od tego, co chcesz ocenić: częstość napadów, ogólne nasilenie czy lęk antycypacyjny. Przy każdym kwestionariuszu na tej stronie podano opis, liczbę pytań i czas wypełniania.
Czy oceniać współwystępującą agorafobię?
Zwykle tak: agorafobia często towarzyszy zaburzeniu panicznemu, a jej ocena ukierunkowuje terapię i dalsze monitorowanie.
Zaburzenie paniczne w praktyce klinicznej
Zaburzenie paniczne (zespół lęku napadowego) charakteryzuje się nawracającymi, nieoczekiwanymi napadami paniki, po których utrzymuje się obawa przed kolejnymi napadami lub pojawia się związana z nimi zmiana zachowania.
Napad paniki to nagły przypływ intensywnego strachu z objawami somatycznymi (kołatanie serca, uczucie duszenia się, zawroty głowy). Zaburzeniu często towarzyszą agorafobia i lęk antycypacyjny.
- DSM-5 oddziela napad paniki (specyfikator, który może dotyczyć wielu zaburzeń) od zaburzenia panicznego jako diagnozy.
- Lęk antycypacyjny i zachowania unikowe podtrzymują zaburzenie i nasilają jego wpływ na funkcjonowanie.
- Wynik liczbowy ułatwia pomiar nasilenia i monitorowanie skuteczności terapii.