Burn-out: 10 vragenlijsten en meetinstrumenten

De werkversie van de BAT is een instrument om de mate van burn-out te beoordelen bij patiënten die op dit moment werken. Het meet uitputting, mentale distantie tot het werk, cognitieve en emotionele ontregeling en bijkomende klachten.

De algemene versie van de BAT is bedoeld voor patiënten die met ziekteverlof zijn of op dit moment niet werken, om een toestand van uitputting te beoordelen los van de directe werkcontext. Het instrument verkent de kerndimensies van burn-out en de bijkomende psychische en psychosomatische symptomen.

De Maslach Burnout Inventory (MBI) meet werkgerelateerde burn-out aan de hand van drie dimensies: emotionele uitputting, depersonalisatie en persoonlijke bekwaamheid. Het is een veelgebruikt instrument om burn-out bij werkenden vast te stellen en te beoordelen.

De JCQ is een meetinstrument om de psychosociale dimensies van werk te meten, zoals psychologische eisen, controle over het eigen werk en sociale steun. De psycholoog kan er het niveau van werkstress mee bepalen volgens het model van eisen, controle en steun, wat de preventie van psychosociale risico’s en interventies op de werkplek vergemakkelijkt.

De CBI is een zelfrapportage-instrument dat de mate van burn-out meet op drie dimensies: persoonlijke burn-out, werkgerelateerde burn-out en burn-out in relatie tot cliënten of patiënten. Het instrument brengt de aanwezigheid en de ernst van burn-out bij professionals in kaart, zodat interventies en preventie beter gericht kunnen worden.

De OLBI is een zelfrapportage-instrument dat twee hoofddimensies van burn-out meet: uitputting (emotioneel, lichamelijk, cognitief) en distantie ten opzichte van het werk. Anders dan de MBI is de OLBI niet beperkt tot zorgberoepen en bevat hij geen expliciete verwijzingen naar werken met andere mensen. Het instrument staat bekend om zijn validiteit en wordt in uiteenlopende beroepscontexten gebruikt.

De PBA is een zelfrapportagevragenlijst om ouderlijke burn-out bij moeders en vaders op te sporen en te meten. De vragenlijst onderzoekt vier klinisch centrale dimensies van het syndroom: uitputting in de ouderrol, contrast met de ouder die men vroeger was, het gevoel genoeg te hebben van de ouderrol en emotionele afstand tot de eigen kinderen. Door het korte format, de goede psychometrische validiteit en de beschikbaarheid van klinische referentiepunten is het een nuttig instrument voor screening, eerste beoordeling, het volgen van de vooruitgang en onderzoek. Het helpt de intensiteit van ouderlijke burn-out te objectiveren, maar mag niet als enige basis voor een diagnose worden gebruikt zonder klinisch gesprek en analyse van de gezinscontext.

De WAMI is een zelfrapportagevragenlijst die meet hoe mensen subjectief de betekenis en het belang ervaren die zij aan hun werk toekennen. De vragenlijst meet verschillende dimensies, zoals positieve betekenis in het werk, bijdrage aan een groter goed en persoonlijke betekenis. Hij wordt vooral gebruikt in arbeidspsychologisch onderzoek en in individuele begeleiding rond zingeving in het werk.

De vragenlijst volgens het model van Siegrist is een zelfrapportage-instrument voor de beoordeling van werkstress dat zich richt op de onbalans tussen de geleverde inspanningen en de beloningen die daar tegenover staan. Het instrument onderzoekt drie complementaire dimensies: extrinsieke inspanning, beloningen in het werk en overmatige betrokkenheid (overcommitment). In de klinische praktijk helpt het om chronische blootstelling aan psychosociale risico’s op te sporen, een context van werkgerelateerde klachten vast te leggen en beelden van werkstress, emotionele uitputting, burn-out of werkgerelateerde angst- en depressieve klachten te verhelderen. Het is vooral nuttig bij werkende volwassenen, in de arbeids- en organisatiepsychologie of op het arbeidsgeneeskundig spreekuur, of bij een psychologisch onderzoek dat rekening houdt met de werkomgeving.

De COPSOQ is een gevalideerd instrument dat psychosociale risico’s op het werk in kaart brengt en dimensies meet zoals stress, autonomie en sociale steun. De vragenlijst brengt bronnen van onwelbevinden of welbevinden op het werk aan het licht via schalen die aan verschillende contexten kunnen worden aangepast. Het gebruik ervan maakt gerichte interventies mogelijk om de kwaliteit van het werkende leven te verbeteren en psychische gezondheidsrisico’s te voorkomen.