SAEI
Inventaris van sociale angst
Deze verkennende vragenlijst beschrijft sociale angst, of sociale fobie, aan de hand van de gevreesde situaties (prestatie en interactie), de angst voor een negatief oordeel en de processen die de angst in stand houden: zelfgerichte aandacht, veiligheidsgedrag en vermijding, vooraf piekeren en achteraf malen. Ze helpt een casusconceptualisatie op te stellen volgens het cognitieve model van sociale angst en de doelen van de therapie te kiezen, zoals exposure, het afbouwen van veiligheidsgedrag of het naar buiten richten van de aandacht.
- Aantal vragen
- 24 vragen
- Geschatte duur
- 6 minuten
- Taal
- Nederlands
- Oorspronkelijke naam
- Social Anxiety Experience Inventory
- Doelgroep
- Volwassenen
- Verkennende vragenlijst
- Verkennende vragenlijst
Voorbeeld van de 24 vragen
Scoring en interpretatie
Scoring
| Vooraf piekeren en achteraf malen | 10 / 16 |
Spanning voorafgaand aan sociale situaties en het achteraf terugkijken erop, gericht op wat er mis kan zijn gegaan.
Te verkennen: de tijd die opgaat aan vooruitkijken naar of terugdenken aan contacten, herinneringen aan vernederende momenten die terugkomen, de conclusies die de persoon daaruit over zichzelf trekt.
| Prestatiesituaties | 9 / 16 |
Angst in situaties waarin men iets doet terwijl anderen kijken of beoordelen: in het middelpunt van de aandacht staan, bekeken worden, beoordeeld worden, iets zeggen waar meerdere mensen bij zijn.
Te verkennen: de gevreesde situaties en hun rangorde, wat de persoon vreest dat er gebeurt, de gevolgen voor studie of werk.
Ter verdieping: LSAS.
| Veiligheidsgedrag en vermijding | 8 / 16 |
Wat de persoon doet om zich tijdens een situatie te beschermen of eraan te ontsnappen: zich voorbereiden, op de achtergrond blijven, drinken om het vol te houden, afzeggen.
Te verkennen: het veiligheidsgedrag en wat het zou moeten voorkomen, de situaties die worden vermeden, alcohol of andere middelen die worden gebruikt om ermee om te gaan.
Ter verdieping: LSAS, SPIN.
| Interactiesituaties | 7 / 16 |
Angst in contact met anderen: iemand aanspreken die men weinig kent, aansluiten bij een groep, een gesprek gaande houden, bellen.
Te verkennen: de relaties die eronder lijden (collega's, vrienden, daten), de contacten die wel makkelijk gaan en met wie, gemiste kansen.
Ter verdieping: LSAS.
| Zelfgerichte aandacht | 6 / 16 |
Aandacht die tijdens contacten naar binnen is gericht: de eigen angstsignalen in de gaten houden (blozen, zweten, stem), zich voorstellen hoe men overkomt, ten koste van wat er met de ander gebeurt.
Te verkennen: het zelfbeeld dat in de situatie opkomt, de lichamelijke signalen die in de gaten worden gehouden en wat de persoon denkt dat anderen ervan zien, wat de persoon van de gesprekspartners opmerkt.
| Angst voor negatieve beoordeling | 5 / 16 |
Angst voor wat anderen van iemand zouden kunnen denken: saai, belachelijk of incompetent overkomen, uitgelachen of afgewezen worden.
Te verkennen: het beeld dat de persoon vreest uit te stralen, wat de persoon vreest dat er daarna gebeurt (afwijzing, spot, vernedering), de ervaringen die deze angst hebben gevoed (uitgelachen worden, pesten, kritiek).
Ter verdieping: SPIN.
Voor deze vragenlijst zijn nog geen gevalideerde klinische of psychometrische afkapwaarden vastgesteld. De resultaten zijn daarom te beschouwen als verkennende aanwijzingen die het klinische gesprek ondersteunen, niet als diagnostische bevindingen.
Scoring
Elk item wordt gescoord van 0 (nooit) tot 4 (heel vaak), afhankelijk van hoe vaak het de afgelopen maand van toepassing was. Elk domein bestaat uit 4 items die over de vragenlijst verspreid zijn, wat een score van 0 tot 16 geeft.
Interpretatie van het profiel
Er is geen totaalscore: de domeinen worden gerangschikt van het meest naar het minst uitgesproken, elk met een omschrijving en de punten die in het gesprek verkend kunnen worden. De domeinen “Prestatiesituaties” en “Interactiesituaties” laten zien hoe breed de gevreesde situaties zijn: aan angst die beperkt blijft tot prestatiesituaties wordt anders gewerkt dan aan angst die ook gewone contacten raakt. De andere domeinen beschrijven de kernangst en wat die in stand houdt volgens het model van Clark en Wells (zelfgerichte aandacht, veiligheidsgedrag, vooraf piekeren en achteraf malen), directe aangrijpingspunten voor cognitieve gedragstherapie.
Aandachtspunten
Uitgebreide vermijding kan de scores op de domeinen “Prestatiesituaties” en “Interactiesituaties” verlagen: hoe minder de persoon zich blootstelt, hoe minder angst er in de situatie wordt gevoeld. Het item over alcohol is een reden om het gebruik te verkennen, en een bijkomende depressieve stemming moet worden nagegaan. Sociale moeilijkheden zonder angst voor het oordeel van anderen wijzen eerder op andere hypotheses, zoals autistische kenmerken of terugtrekking bij een depressie.
Beperkingen
Deze verkennende vragenlijst is niet psychometrisch gevalideerd en heeft geen afkapwaarden. Het instrument ondersteunt het klinische gesprek en stelt geen diagnose.
Vergelijkbare instrumenten
Wat psychologen ervan vinden
Nog geen beoordelingen. Wees de eerste die deze vragenlijst beoordeelt.
Duidelijkheid en begrijpelijkheid
—Zijn de instructies en vragen van de test makkelijk te begrijpen voor patiënten?
Klinische relevantie
—Meet de test goed wat hij hoort te meten, en is hij nuttig in een klinische context?
Ervaren betrouwbaarheid van de resultaten
—Lijken de resultaten betrouwbaar en consistent in hun interpretatie?